ബലികുടീരങ്ങളും രണസ്മാരകങ്ങളും ( ഭാഗം രണ്ട് ) : പി. രവീന്ദ്രനാഥ്

History of the formation of the Communist Party in Ennakkad village.

 

ഗ്രാമം :   അവകാശങ്ങൾക്കു  വേണ്ടി  നടത്തിയ  ആദ്യത്തെ  പ്രക്ഷോഭം 

 

തൊഴിലാളികളുടെ  അവകാശങ്ങൾ  ന്യായമാണെങ്കിൽ പോലും, സുഗമവും സമാധാനപരവുമായ   മാർഗത്തിലൂടെ അവ നടപ്പിൽ വരുത്താൻ കഴിയുകയില്ല. തൊഴിലാളിവർഗത്തോടൊപ്പം  ബഹുജനങ്ങളേയും അണിനിരത്തിയുള്ള പ്രക്ഷോഭങ്ങളിലൂടെയും പോരാട്ടങ്ങളിലൂടെയും മാത്രമേ  ഇത്  സാധിക്കുകയുള്ളൂ.

ധനിക കർഷകരുടെ ബോധപൂർവ്വമായ എതിർപ്പ്  അവർക്കു നേരിടേണ്ടിവരും. ഭരണാധികാര  വർഗ്ഗങ്ങളുടെ പരിപൂർണ്ണ പിന്തുണ സ്വാഭാവികമായും ജന്മിമാർക്ക്  ലഭിക്കുകയും ചെയ്യും.  തൊഴിലാളിവർഗ്ഗത്തിന്റെ നിലനിൽപ്പുതന്നെ ഭരണകൂടത്തിന്റെ സഹായത്തോടെ  അപകടപ്പെടുത്താനായിരിക്കും സ്വാഭാവികമായും ജന്മി ശ്രമിക്കുക. ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ   ഉദാഹരണമായിരുന്നു 1940ന്റെ ആദ്യ പാദത്തിൽ ഗ്രാമം പ്രദേശത്ത്  അരങ്ങേറിയത്.

ഗ്രാമത്തിൽ കൊട്ടാരത്തിൽ രാജരാജ വർമ്മ എന്ന കുഞ്ഞുണ്ണി തമ്പുരാന്റെ കൃഷി  ആവശ്യത്തിനുള്ള ആയുധങ്ങൾ പണിയുന്നതിനും, പഴയവ നന്നാക്കുന്നതിനും മറ്റുമായി  ഇലഞ്ഞിമേൽ എന്ന തൊട്ടടുത്ത പ്രദേശത്തു നിന്ന്  ഒരു കൊല്ലപ്പണിക്കനേയും കുടുംബത്തേയും  തമ്പുരാൻ സ്വന്തം പുരയിടത്തിൽ താമസിപ്പിച്ചിരുന്നു. പരമേശ്വരപ്പണിക്കനും  നാണിപ്പണിക്കത്തിയും.

ഗ്രാമം ക്ഷേത്രത്തിന്റെ തെക്കുവശത്തു നിന്നിരുന്ന ഒരു പുളിമരത്തിന്റെ ചുവട്ടിലായി ഒരാല തമ്പുരാൻ തരപ്പെടുത്തിക്കൊടുത്തു.  അതിനു സമീപം തന്നെ ഒരു ഒടിച്ചുകുത്തിയ  ചാർത്തിലായിരുന്നു പണിക്കനും കുടുംബവും താമസ്സിച്ചിരുന്നത്. തമ്പുരാന്റെ തൂമ്പാക്കൈ  ഉറപ്പിക്കുകയും, തമ്പുരാട്ടിയുടെ പിച്ചാത്തി ചാണയ്ക്കുവെക്കുകയും അല്ലാതെ മറ്റുജോലികൾ  ചെയ്യാൻ പണിക്കന്  സമയം കിട്ടിയിരുന്നില്ല.  അല്ലെങ്കിൽ അതിന്  അനുവദിച്ചില്ല. ആകെ  അയാൾക്ക്  കിട്ടിയിരുന്ന വരുമാനം തമ്പുരാൻ വല്ലപ്പോഴും കൊടുക്കുന്ന ഒരുപിടി നെല്ലും ഒന്നോ  രണ്ടോ തേങ്ങയും ആയിരുന്നു.

.

എണ്ണയ്ക്കാട്  ചന്തയ്ക്ക്  സമീപമുള്ള സി.പി.എം. എൽ.സി. ഓഫീസ്  മന്ദിരം 

ബി.എൽ. പഠനം കഴിഞ്ഞ്   ആർ. ശങ്കരനാരായണൻ തമ്പി  മാവേലിക്കര, ചെങ്ങന്നൂർ  താലൂക്കുകളിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്   പാർട്ടി  കെട്ടിപ്പടുത്തുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന  കാലമാണ്.  അതിന്റെ ഭാഗമായി, സ്വന്തം ജന്മസ്ഥലം  കൂടിയായ എണ്ണയ്ക്കാട്ട്  അദ്ദേഹം  എത്തിച്ചേർന്നു.

എണ്ണക്കാട്ടെത്തിയ തമ്പിസാർ  പാർട്ടിയുടെ ഒരു ഘടകം  രൂപീകരിക്കുന്നതിന്  ആദ്യം  ബന്ധപ്പെട്ടത്, മല്ലശേരിൽ  കോയിക്കൽ പി.ആർ. ഗോപാലപിള്ള  വൈദ്യനെ  ആയിരുന്നു.  പ്രശസ്തമായ  നിലയിൽ വൈദ്യകലാനിധി  പാസ്സായിട്ട്,  ശ്വശുരനായ പുത്തൻപുരയിൽ മാധവൻപിള്ള  വൈദ്യന്റെ  കൂടെ, എണ്ണക്കാട്ട്   തന്നെയുള്ള വൈദ്യശാലയിൽ പരിശീലനം നടത്തി വരികയായിരുന്നു അദ്ദേഹം.

തരക്കേടില്ലാത്ത സാമ്പത്തിക സ്ഥിതിയും, പ്രാമാണികത്തവുമള്ള  ഒരു കർഷക കുടുംബത്തിലെ  അംഗമായിരുന്നു ഗോപാലപിള്ള.   Born with a silver spoon in his mouth - വൈദ്യനെക്കുറിച്ച്    അങ്ങനെ വേണമെങ്കിൽ പറയാം. തിരുവനന്തപുരം ആയുർവ്വേദകോളേജിൽ, തോപ്പിൽ ഭാസി  അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹപാഠിയായിരുന്നു. അന്ന്  തന്നെ സ. ഭാസി നല്ലയൊരു പ്രാസംഗികനും, സ് റ്റേററ്  കോണ്‍ഗ്രസ്സ്,  യൂത്ത്  ലീഗ്  തുടങ്ങിയ സംഘടനകളുടെ സജീവ പ്രവർത്തകനും  ആയിരുന്നു. അദ്ദേഹവുമായുള്ള സ് നേഹബന്ധമാണ്  വൈദ്യനെ കോണ്‍ഗ്രസ്സിലേക്കും, യൂത്ത്  ലീഗിലേക്കും ആകർഷിച്ചത്.  വൈദ്യന്റെ കൂടി ഉത്സാഹത്തിൽ,  എണ്ണക്കാട്,  ഗ്രാമം,  പെരിങ്ങിലിപ്പുറം, ഇലഞ്ഞിമേൽ, ഉളുന്തി എന്നീ പ്രദേശങ്ങളിൽ നിന്ന്  ഏതാനും യുവാക്കളെ  സഖാവ്. തമ്പി കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്  പാർട്ടിയുമായി അടുപ്പിച്ചു. കുറ്റി കൃഷ്ണപിള്ള, കുറ്റിയിൽ  കരുണാകരപ്പണിക്കർ, ജോർജ്ജ്,  അദ്ദേഹത്തിന്റെ സഹോദരി അച്ചാമ്മ, വെളുത്തേരി കുട്ടപ്പൻ,  തമ്പിസാറിന്റെ സഹോദരങ്ങളായ രാജശേഖരൻതമ്പി, ഡോ. രാമകൃഷ്ണൻതമ്പി, വേലായുധൻതമ്പി, രാധമ്മ തങ്കച്ചി, സുഭദ്രാമ്മ തങ്കച്ചി, കാഞ്ഞിരവേലിൽ കുട്ടി,  ബാലൻപിള്ള  എന്നിവരായിരുന്നു തമ്പിസാറിൽ നിന്ന്  പാർട്ടി അംഗത്വം സ്വീകരിച്ച ആ പ്രദേശത്തെ ആദ്യ  സഖാക്കൾ.

സ. പി.ആർ. ഗോപാലപിള്ള വൈദ്യൻ 

പരമേശ്വരപ്പണിക്കന്റ ഈ ദയനീയാവസ്ഥക്ക്  ഒരു പരിഹാരം കാണണമെന്ന വിഷയമാണ്   പുതുതായി രൂപം കൊണ്ട പാർട്ടി ഗ്രൂപ്പ്  ആദ്യമായി ചർച്ച ചെയ്തത്.  തമ്പുരാന്റെ പുരയിടത്തിൽ  തന്നെ പണിക്കന്  ഒരു കുടിൽ കെട്ടികൊടുക്കാൻ അവർ തീരുമാനിച്ചു. അതിനാവശ്യമുള്ള മുള സ. വെളുത്തേരി കുട്ടപ്പൻ സംഭാവന ചെയ്തു.  കുടിൽ മേയാനുള്ള  ഓല വൈദ്യനും നല്കി.

പക്ഷെ ഈ സംഭവം വിജയപഥത്തിലെത്തിക്കാൻ  പാർട്ടിക്ക്   കഴിയാതെ  പോയി.  പാർട്ടിയുടെ   ഈ തീരുമാനം കുഞ്ഞുണ്ണി തമ്പുരാൻ അറിഞ്ഞു.

അതീവ രഹസ്യമായി പാർട്ടിയെടുത്ത തീരുമാനം എങ്ങനെ ശത്രുപക്ഷം മനസ്സിലാക്കി? കള്ളൻ  കപ്പലിൽ തന്നെയായിരുന്നു.  അന്ന്  ആ യോഗത്തിൽ സംബന്ധിച്ച ഒരു സഖാവ്  തന്നെയാണ്  തമ്പുരാന്റെ ശിങ്കിടിയായിരുന്ന ഉമ്മന്റയ്യത്ത്  കൃഷ്ണപിള്ളയുടെ ചെവിയിൽ വിവരം എത്തിച്ചത്.

ലേഖകൻ 

പിറ്റേന്ന്  കുടിൽ കെട്ടാനുള്ള സാമഗ്രികളുമായി വൈദ്യന്റെ  നേതൃത്വത്തിൽ പാർട്ടി പ്രവർത്തകർ ചെന്നപ്പോൾ കാണുന്നത്,  ആ  പുരയിടം നിറയെ ഉമ്മന്റയ്യത്ത്  കൃഷ്ണപിള്ളയുടെ നേതൃത്വത്തിൽ,  തമ്പുരാന്റെ  ശിൽബന്തികളേയും ചട്ടമ്പികളേയുമായിരുന്നു. ഈ  ചട്ടമ്പികൾ  വൈദ്യനുൾപ്പടെയുള്ളവരെ അടിച്ചോടിച്ചു. പണിക്കനേയും  പണിക്കത്തിയേയും പോലീസ്സിനെക്കൊണ്ട്   അറസ്റ്റ്   ചെയ്യിച്ചു.  ലോക്കപ്പിലിട്ട്  ഭീകരമായി മർദ്ദിച്ചു.  പതിനൊന്ന്  വർഷക്കാലം  തമ്പുരാന്റെ ആട്ടും തുപ്പുമേറ്റ്,  മെയ്യുരുക്കി പണിചെയ്ത ഒരു പാവപ്പെട്ട  തൊഴിലാളി  കുടുംബത്തിന്  ജന്മി കൊടുത്ത പാരിതോഷികം ഇതായിരുന്നു.!

(തുടരും)

ബലികുടീരങ്ങളും രണസ്മാരകങ്ങളും : പി. രവീന്ദ്രനാഥ്

 History of the formation of the Communist Party in Ennakkad village.

എണ്ണയ്ക്കാടും  ഗ്രാമവും  ( ഭാഗം - 1 )

കാറും  കോളും  നിറഞ്ഞ,  കല്ലും  മുള്ളും  നിറഞ്ഞ  പാതയിലൂടെ  സഞ്ചരിച്ചു  വേണം  കമ്മ്യൂണിസത്തിൽ  എത്തിച്ചേരാൻ.   സി.വിയുടെ  മാർത്താണ്ഡവർമ്മയിൽ  പറയുന്നപോലെ,  കല്ലു കരടു  കാഞ്ഞിരക്കുറ്റിയും,   മുള്ളു  മുരടു   മൂർഖൻ  പാമ്പും  നിറഞ്ഞ  പാത.   മർദ്ദിത  ജനതയുടെ  മോചനത്തിനും,   നാടിന്റെ  സ്വാതന്ത്ര്യത്തിനുമായി  ആ  പാത  തെരഞ്ഞെടുത്ത്,   പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ  പങ്കെടുത്ത  മനുഷ്യ  സ് നേഹികൾക്ക്    നേരിടേണ്ടിവന്ന  ഏറ്റവും  വെല്ലുവിളി  നിറഞ്ഞ  കാലഘട്ടം  ആയിരുന്നു  1940 കൾ.   ഐതിഹാസികമായ  സമരങ്ങളും,   അവയെ  പൈശാചികമായി  നേരിട്ട  ഭരണവർഗ്ഗങ്ങളുടെ  അക്രമങ്ങളും  കൊണ്ടുമെല്ലാം   ആ  കാലഘട്ടം  ഭയാനകമായ  ഇരുൾ  നിറഞ്ഞതായിരുന്നു.

1940 ൽ  നടന്ന  മൊറാഴ - കയ്യൂർ  സംഭവം,   1946  ഡിസംബറിൽ  നടന്ന  കരിവെള്ളൂർ  സമരം,  1948 ൽ  നടന്ന  തില്ലങ്കേരി  സംഭവം  തുടങ്ങിയ  പ്രക്ഷോഭങ്ങൾ  മലബാറിലും,   1946 ൽ  തിരുവിതാംകൂറിലെ  പുന്നപ്രയിലും  വയലാറിലും  നടന്ന  പണിമുടക്കും,   അതിനേ  തുടർന്നുണ്ടായ  വെടിവെയ്പും,   1949 ൽ  ശൂരനാട്   പ്രക്ഷോഭവും,   തുടർന്നുണ്ടായ  പോലീസ്   അക്രമങ്ങളും,   അങ്ങനെ  കേരളമാകെ  സമരങ്ങളുടേയും,  അത്   നേരിട്ട  ഭരണകൂടങ്ങളുടെ  ഭീകര  വാഴ്ചയും  കൊണ്ട്   പ്രക്ഷുബ്ധമായിരുന്നു.

സ. പി.സി.ജോഷി 

1948 ൽ  കൽക്കത്തയിൽ  നടന്ന  രണ്ടാം  പാർട്ടി  കോണ്‍ഗ്രസ്സ്    സ. പി.സി. ജോഷിയുടെ  നിലപാടുകളോട്   വിയോജിപ്പു  രേഖപ്പെടുത്തുകയും,   അത്   റിവിഷനിലിസ്റ്റ്   നിലപാടാണെന്ന്   വിധിയെഴുതുകയും  ചെയ്തു.   "തെലുങ്കാന  സമരമാർഗ്ഗം - കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്   മാർഗ്ഗം"   എന്ന  ആശയത്തിന്  പിന്തുണ  ലഭിക്കുകയും  സ. ബി.ടി. രണദിവേ  ജനറൽ  സെക്രട്ടറിയായി  തെരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും  ചെയ്തു.  സായുധ  സമരത്തിലൂടെ  സോഷ്യലിസ്റ്റ്   സമൂഹം  കെട്ടിപ്പടുക്കാനുള്ള  ആഹ്വാനമായിരുന്നു,  "കൽക്കത്ത  തിസീസ് "   എന്ന  പേരിൽ  പ്രചുര  പ്രചാരം  നേടിയ  ബി.ടി.ആർ.  സിദ്ധാന്തം.  ഈ  സിദ്ധാന്തത്തിന്റെ  അലയൊലികളാണ്   1949 ൽ   ശൂരനാട്ട്   ഉയർന്നു  വന്നത്.

സ. ബി.ടി.രണദിവെ 

സ. സി.രാജേശ്വരറാവു 

രണ്ടു  വർഷത്തിനു  ശേഷം  ബി.ടി.ആറിന്റെ  ഈ  സിദ്ധാന്തം  ഇടത്   സെക് ടേറിയൻ  നയമാണെന്ന്   വിലയിരുത്തുകയും  സ. സി. രാജേശ്വരറാവു  ജനറൽ  സെക്രട്ടറിയാവുകയും  ചെയ്തു.  ഇത്   ചരിത്രം.

സ. രണദിവെ  കൽക്കത്തയിൽ  ഈ  തിസീസ്   അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനു  7 - 8  കൊല്ലങ്ങൾക്ക്   മുമ്പു  തന്നെ,  ജന്മിത്തത്തിനോട്   പരസ്യമായി  എതിർപ്പു  പ്രകടിപ്പിക്കുകയും,   തൊഴിലാളി  ജന്മിയുടെ  അടിമയല്ലെന്ന്   പ്രഖ്യാപിക്കുകയും,  കാർഷിക  വിള  അത്   കൃഷി  ചെയ്തുണ്ടാക്കുന്നവന്    അവകാശപ്പെട്ടതാണെന്നും  മുദ്രാവാക്യം  ഉയർത്തിക്കൊണ്ട്,   എതിർപ്പിന്റെ  അഗ്നിജ്വാലകൾ  വിരിയിച്ച  പ്രദേശങ്ങളായിരുന്നു  എണ്ണയ്ക്കാട്,  ഗ്രാമം,  പെരിങ്ങിലിപ്പുറം  എന്നീപ്രദേശങ്ങൾ.   ചെങ്ങന്നൂർ  താലൂക്കിലെ  ഏറ്റവും  പിന്നോക്കം  നില്ക്കുന്ന  പ്രദേശങ്ങൾ.  സ്ഥിതിക്ക്  ഇന്നും  കാര്യമായ  മാറ്റങ്ങൾ  സംഭവിച്ചിട്ടില്ല.

മദ്ധ്യ  തിരുവിതാംകൂറിലെ  ആദ്യത്തെ  ഭൂസമരത്തിന്   സാക്ഷ്യം  വഹിച്ചത്   എണ്ണയ്ക്കാടിന്  (Ennakkad, Chengannoor) സമീപമുള്ള  ഗ്രാമം  എന്ന  പ്രദേശത്തായിരുന്നു.   ജന്മിയെ  ഞെട്ടിക്കുകയല്ല,   പ്രത്യുതാ  അത്ഭുതപ്പെടുത്തിയ  ഈ  സംഭവത്തിന്‌   പിന്നിൽ,   അന്ന്   വിരലിലെണ്ണാൻ  മാത്രം  അംഗസംഖ്യയുള്ള  കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്   പാർട്ടിയായിരുന്നു  സഹായബലമായി  നിന്നത്.

എണ്ണയ്ക്കാട്  ചന്ത 

എണ്ണയ്ക്കാട്   പ്രദേശത്ത്   രണ്ട്   രാജകൊട്ടാരങ്ങൾ  ആണ്   ഉണ്ടായിരുന്നത്.   എണ്ണയ്ക്കാട്   കൊട്ടാരവും,   ഗ്രാമത്തിൽ  കൊട്ടാരവും.   മാവേലിക്കര  കൊട്ടാരവുമായി  അടുത്ത  ബന്ധമായിരുന്നു  ഈ  രണ്ടു  കൊട്ടാരങ്ങൾക്കും.  മാവേലിക്കര  കൊട്ടാരത്തിന്   തിരുവിതാംകൂർ  രാജകുടുംബവുമായുള്ള  ബന്ധം  പ്രസിദ്ധമാണല്ലോ?   സന്തതികൾ  ഇല്ലാതെ  വന്നപ്പോൾ  മാവേലിക്കരയിൽ  നിന്നാണ്   രണ്ടു  തമ്പുരാട്ടിമാരെ  ദത്തെടുത്തത്.

എണ്ണയ്ക്കാട്   കൊട്ടാരത്തിലെ  വലിയതമ്പുരാൻ  ആയിരുന്ന  രാമവർമ്മ തമ്പുരാൻ  കുറച്ചൊക്കെ  പുരോഗമന  ചിന്താഗതിക്കാരനായിരുന്നു.  അതുകൊണ്ടു  തന്നെ  ജന്മിത്തത്തിന്റെ  അലങ്കാരങ്ങളായ അഹന്തയോ,  ക്രൂരതയോ  അദ്ദേഹത്തിനില്ലായിരുന്നു.  അദ്ദേഹത്തിന്റെ  മക്കളെല്ലാം  പില്ക്കാലത്ത്   കമ്മ്യൂണിസ്റ്റുകാരായി  തീർന്നത്   ഇതു  കാരണമായിരിക്കണം.   ഐക്യ  കേരളത്തിലെ  ആദ്യത്തെ  നിയമസഭാ  സ്പീക്കറായിരുന്ന  ആർ. ശങ്കരനാരായണൻ തമ്പി,  രാജശേഖരൻ തമ്പി,  ഡോ. രാമകൃഷ്ണൻ തമ്പി,  വേലായുധൻ തമ്പി,  രാധമ്മ തങ്കച്ചി (സ. സി. ഉണ്ണിരാജായുടെ  ഭാര്യ),  സുഭദ്രാമ്മ തങ്കച്ചി  (സ. ജോർജ്ജ്  ചടയന്മുറിയുടെ ഭാര്യ)  എന്നിവർ  തമ്പുരാന്റെ  മക്കളായിരുന്നു.  രാമവർമ്മ തമ്പുരാന്റെ  അനന്തിരവളെ  ആയിരുന്നു,  ഗ്രാമത്തിൽ  കൊട്ടാരത്തിലെ  തമ്പുരാനായിരുന്ന  ജി.ആർ. രാജരാജവർമ്മ കോവിൽ തമ്പുരാൻ  വിവാഹം  കഴിച്ചിരുന്നത്.

സ. ആർ.ശങ്കരനാരായണൻ തമ്പി 

ക്രൂരതയുടെ  പര്യായമായിരുന്നു  കുഞ്ഞുണ്ണി തമ്പുരാൻ  എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ  തമ്പുരാൻ.   കിരാതനായ  ഒരു  ജന്മിക്കുവേണ്ട  എല്ലാ  ദോഷങ്ങളും  ഒന്നൊന്നര  കഴഞ്ചെങ്കിലും കൂടുതൽ  ചേർന്നുള്ള  അത്യുഗ്ര  വിഷമുള്ള  ഒരു  സൃഷ്ടിയായിരുന്നു  തമ്പുരാൻ.   തൊഴിലാളികളെ  വെറും  അടിമകളെ  പോലെയാണ്   അദ്ദേഹം  പരിഗണിച്ചിരുന്നത്.   അതിക്രൂരമായി  അവരെ  അദ്ദേഹം  മർദ്ദിക്കുമായിരുന്നു.  ഉമ്മന്റയ്യത്ത്  കൃഷ്ണപിള്ളയെ  പോലെയുള്ള  നാട്ടിലെ  ആഭാസന്മാരേയും  ചട്ടമ്പികളേയും  ചെല്ലും  ചെലവും കൊടുത്ത്  പുലർത്തിയിരുന്നത്   തൊഴിലാളി  ദ്രോഹ  കൃത്യത്തിനായിരുന്നു.

ഈ  സംഭവങ്ങളുമായി  ബന്ധം  ഒന്നുമില്ലെങ്കിലും,  ഒരു  കാര്യം  പറഞ്ഞു  കൊള്ളട്ടെ.    കുഞ്ഞുണ്ണി തമ്പുരാന്റെ  മകൻ  നരേന്ദ്ര വർമ്മയുടെ മകനാണ്,   ദേശാഭിമാനി  റെസിഡന്റ്  എഡിറ്റർ,  കവി  പ്രഭാ വർമ്മയുടെ  മകളെ  വിവാഹം  ചെയ്തിരിക്കുന്നത്.

സർക്കിൾ ഗോപാലന്റെ മോഷണപർവ്വം : പി. രവീന്ദ്രനാഥ്

ഇക്കഴിഞ്ഞൊരു  ദിവസം  ഞാൻ  നിരണത്തുള്ള   എസ്.ബി.റ്റി.  ശാഖയിൽ  നിന്നിറങ്ങി  വരുമ്പോൾ,   തികച്ചും  അപരിചിതനായ  ഒരാൾ  വളരെ  സ്വാതന്ത്ര്യത്തോട്    ഒരു  ക്വാർട്ടർ  വാങ്ങിക്കാൻ  നൂറു  രൂപ  ആവശ്യപ്പെട്ടു.   ചടച്ച്,   മെലിഞ്ഞ്,  നീണ്ട്    ആ  ശരീരത്തിന്  തീരെ  ഇണങ്ങാത്ത  കപ്പടാ  മീശയോടുകൂടിയ  ഒരാൾ.

ജനുവിൻ  ഫാസ്റ്റ്   ബൌളറെ  നേരിടുന്ന  വാലറ്റക്കാരൻ  ബാറ്റ്സ് മാനെ  പോലെ,  തപ്പീം  തടഞ്ഞും  ഞാൻ  നില്ക്കുന്നത്   കണ്ടപ്പോൾ,   മീശ  എന്നോട്  ചോദിച്ചു., 

"അല്ല,   എന്നെ  മനസ്സിലായില്ലിയോ,  രവിക്കുഞ്ഞേ  ഇത്  ഞാനാ,  ഗോപാലൻ."

ഗോപാലനെ  എനിക്ക്   ഓർത്തെടുക്കാൻ  കഴിയാതെ  പോയതിന്റെ  കാരണക്കാർ   ഞാനോ,  ഗോപാലനോ  അല്ല.  അതിന്റെ  പരിപൂർണ്ണ   ഉത്തരവാദിത്തം  കേരളാ  പോലീസിനാണ്.

സർക്കിൾ  ഗോപാലൻ.  ഞങ്ങൾ  കടപ്ര - നിരണം  നിവാസികളുടെ  അഭിമാനമായിരുന്ന,  ഞങ്ങളുടെ  ആസ്ഥാന  തസ്ക്കരൻ.   ഒരുകാലത്ത്   കേരളാ  പോലീസിന്റെ   ഉറക്കം  കെടുത്തിയ  പേരെടുത്ത  മോഷ്ടാവ്.   5 അടി  9  ഇഞ്ച്‌  നീളം,   ദുർമ്മേദസ്   ഒട്ടുമില്ലാത്ത  ശരീരപ്രകൃതം.  ചുരുണ്ട  മുടി.  സദാ  ഗൌരവം  മുറ്റി  നില്ക്കുന്ന  മുഖഭാവം.  രാസവളങ്ങളും  മറ്റും  കൊടുത്തു   നനച്ചു  വളർത്തിയ അതിഗംഭീരമായ  കപ്പടാമീശ.  കക്ഷിയെ  ആര്  കണ്ടാലും  ഒന്ന്  നോക്കി  നിന്നു  പോകുമായിരുന്നു.  ആ  ഗോപാലനാണ്  ചക്കിലിട്ട്  പതം  വന്ന  മാതിരി  എന്റെ  മുന്നിൽ  നില്ക്കുന്നത്.

ഗോപാലൻ   ദേശസ് നേഹിയായ  ഒരു  കള്ളനായിരുന്നു.   അതുകൊണ്ടുതന്നെ,  കടപ്ര  നിരണം  സ്വദേശികൾക്ക്   ഗോപാലൻ   അനഭിമതനായിരുന്നില്ല.  ഞങ്ങളുടെ  നാട്ടിൽ   നിന്ന്   ഒരു  വാഴക്കുല പോലും മോഷ്ടിച്ചിട്ടില്ല.

വിഗ്രഹ  മോഷണത്തിലായിരുന്നു  സ്പെഷ്യലൈസേഷൻ.   കൂട്ടുകൂടി  മോഷണം  നടത്തുന്ന  സ്വഭാവക്കാരനായിരുന്നില്ല.  അതുപോലെ,  ക്ഷേത്ര  പരിസരവും,  ഇടവഴികളും  ശരിയായി  ഹൃദിസ്ഥമാക്കിയിട്ടേ  ഓപ്പറേഷന്   തയ്യാറാവുകയുള്ളൂ.  ഒരൊറ്റ  ശ്രമം  പോലും  പാളിയിട്ടില്ല.  മോഷ്ടിച്ചു  കിട്ടുന്ന  വിഗ്രഹമോ,  മറ്റു  വിലപിടിച്ച  വസ്തുക്കളോ  വിറ്റുകിട്ടുന്ന  പണം  മുഴുവൻ  ചെലവായത്തിന്   ശേഷമേ  അടുത്ത  യജ്ഞത്തിനുള്ള  തയ്യാറെടുപ്പുകൾ  പോലും  നടത്തൂ.  അങ്ങനെ  വ്യവസ്ഥയും  വെള്ളിയാഴ്ചയുമുള്ള  കള്ളനായിരുന്നു  ഗോപാലൻ.

സർക്കിൾ  ഇൻസ് പെക്റ്റർ  എന്ന്   സ്വയം  പരിചയപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ട,  തരക്കേടില്ലാത്ത  ഹോട്ടലുകളിൽ  മുറിയെടുത്ത്   താമസ്സിച്ചുകൊണ്ടാണ്   പലപ്പോഴും  മോഷണത്തിന്റെ  തിരക്കഥയും,  സംവിധാനവുമൊക്കെ   തയ്യാറാക്കുന്നത്.   മോഷണം  നടത്താൻ  ഉദ്ദേശിക്കുന്ന  സ്ഥലത്തു  നിന്നും  അകലെയുള്ള  ലോഡ് ജുകൾ  മാത്രമേ  താമസിക്കാൻ  തെരഞ്ഞെടുക്കാറുള്ളൂ.  വാടക  കൃത്യമായി  കൊടുത്ത്  തീർത്ത്,   മുറി  കാലിയാക്കിയതിനു  ശേഷം  മാത്രമേ  മോഷണം  നടത്തുക  പതിവുള്ളു.   പിന്നെ  പൊങ്ങുന്നത്  അന്യസംസ്ഥാനങ്ങളിൽ  എവിടെയെങ്കിലും  ആയിരിക്കും.

 സർക്കിൾ  ആയതുകൊണ്ട്   ബാറിലെ  ബില്ല്   ഒരു  ഹോട്ടലുകാരും  സാധാരണ  വാങ്ങുകയില്ല.   ഇനി  ആരെങ്കിലും  നിർഭാഗ്യവശാൽ  ചോദിച്ചെന്നിരിക്കട്ടെ,   അയാളെ  സ് നേഹപുരസരം  മുറിയിലേക്ക്   ക്ഷണിക്കും.   അവൻ  മുറിക്ക്   പുറത്തുവരുന്നത്   ഒരു  ദൃഡ്ഢപ്രതിജ്ഞ  എടുത്തുകൊണ്ടായിരിക്കും.  ഉയിരിന്  ജീവനുണ്ടെങ്കിൽ  പോലീസ്  എന്ന്   തോന്നിക്കുന്നവരോടുപോലും,  കുടിച്ച  കള്ളിന്റെ  കാശ്  മേലിൽ  ചോദിക്കുകയില്ല.  കുഞ്ഞുകുട്ടി  പരാധീനങ്ങളോർത്ത്   പണം  ചോദിക്കുന്ന  സംഭവം  വിരളമാണെന്നുള്ളതാണ്   ഗോപാലന്റെ  അനുഭവം.

1976 ലോ  മറ്റോ  ആണ്.   കൊല്ലം  ജില്ലയിലെ  ഒരു  ക്ഷേത്രത്തിൽ  നിന്ന്   വളരെ  വിലപിടിപ്പുള്ള  ഒരു  തങ്കവിഗ്രഹം  മോഷണം  പോയി.  അടിയന്തിരാവസ്ഥക്കാലമാണ്.   വലിയ  കോളിളക്കം  സൃഷ്ടിച്ച  സംഭവമായിരുന്നു  അത്.   പരമഭക്തനായ  കെ. കരുണാകരനാണ്   ആഭ്യന്തരമന്ത്രി.   കേരളത്തിലുള്ള  സകല  ക്ഷേത്ര  കവർച്ചക്കരേയും  പോലീസ്   പൊക്കി.  നിരപരാധികൾ  ഒരുപാട്   തല്ലുകൊണ്ടു  - ഇക്കാര്യത്തിൽ  എല്ലാവരും  നിരപരാധികൾ  ആയിരുന്നല്ലോ -  ഏതോ  ഒരുത്തനെ  പ്രതിയാക്കി,  കേസെടുത്ത്   കോടതിയിൽ  ഹാജരാക്കുകയും  ചെയ്തു.

അക്കൊല്ലത്തെ,   കടപ്ര  മഹാലക്ഷ്മി  ക്ഷ്വേത്രത്തിലെ  മീനഭരണി  ഉത്സവത്തിന്,   കാർത്തികനാളിലെ  സകല  കലാപരിപാടികളുടെയും  ചെലവ്    ഗോപാലനാണ്  വഹിച്ചത്.   കലാപരിപാടികൾ  സ് പോണ്‍സർ   ചെയ്യുന്ന  മായാജാലം   അന്ന്  കേരളത്തിൽ  നിലവിൽ  വന്നിട്ടുണ്ടായിരുന്നില്ല.  നാദസ്വരകച്ചേരി,  ആലപ്പുഴ  ബ്ലൂ  ഡയമണ്‍സിന്റെ  ഗാനമേള,  അരവിന്ദാക്ഷമേനോന്റെ  ബാലെ,  ആന,  അമ്പാരി  എന്നുവേണ്ടാ  ഏതാണ്ട്  ഇരുപത്തയ്യായിരം  രൂപയോളം  അക്കാലത്ത്   നമ്മുടെ  കഥാപുരുഷൻ  ചിലവാക്കി.

രണ്ടുലക്ഷം  രൂപയാണ്   അന്ന്   കൊല്ലത്തെ വിഗ്രഹം വിറ്റു കിട്ടിയത്.  വളരെ  കാലങ്ങൾക്ക്   ശേഷം   ഗോപാലൻ  തന്നെ  എന്നോട്   പറഞ്ഞിട്ടുള്ളതാണ്.   "മാക്ഷിയമ്മയുടെ  അനുഗ്രഹമായിരുന്നു  കുഞ്ഞേ,  അന്ന്  അതിനൊക്കെ  എന്നെ  സഹായിച്ചത്....."   എങ്ങനെയുണ്ട്   ഗോപാലന്റെ  ലോജിക്ക്.   കൊല്ലത്തുള്ള  ഒരു  ഗ്രാമത്തിലെ  ക്ഷേത്രത്തിലെ  ഭഗവതിയെ  മോഷ്ടിക്കാൻ,  കടപ്രയമ്പലത്തിലെ  ഭഗവതിയുടെ  സഹായം !

വലിയ  മോഷണങ്ങളൊക്കെ  പത്തിരുപത്  വർഷങ്ങൾക്ക്    മുമ്പ്   തന്നെ  ഗോപാലൻ   നിർത്തിയിരുന്നു.   പിന്നീട്  സൈക്കിൾ  മോഷണത്തിലാണ്   ശ്രദ്ധ  കേന്ദ്രീകരിച്ചിരുന്നത്.   അതിനും  ഉണ്ടായിരുന്നു  ഗോപാലന്,   ഗോപാലന്റെതായ  ശാസ്ത്രീയ  രീതി.   ഉടമസ്ഥൻ   ആരാണെന്ന്   വ്യക്തമായ  ധാരണ  കിട്ടിയെങ്കിൽ  മാത്രമേ  സൈക്കിൾ  ചൂണ്ടൂ.   താലൂക്ക്  സപ്ലേ  ആഫീസ്,   താലൂക്ക്   കച്ചേരി,   കോടതി  വളപ്പ്,   മുൻസിപ്പൽ  ആഫീസ്  തുടങ്ങിയ  ഇടങ്ങളായിരുന്നു  ചരിത്രകാരന്റെ  കർമ്മഭൂമി.  ഏത്  പൂട്ടും  നിഷ്പ്രയാസം  തുറക്കാനുള്ള  മാന്ത്രിക  വിദ്യ  ഗോപാലന്  വശമായിരുന്നു.

ഒരാൾ  താലൂക്ക്  കച്ചേരിയുടെയോ,  അതുപോലെ  മറ്റേതെങ്കിലും  ആഫീസ്സിന്റെയൊ  മുന്നിൽ  സൈക്കിൾ  കൊണ്ടുവെച്ച്,   പൂട്ടി  അകത്തേക്ക്   പോകുന്നു.   സ്ഥലത്ത്   ക്യാമ്പ്   ചെയ്തിട്ടുള്ള  സർക്കിൾ,   ആ  സൈക്കിൾ  എടുത്ത്   സ്ഥലം  വിടുന്നു.

തിരുവല്ല  മുൻസിപ്പൽ  ഓഫീസ്  പരിസരത്തെ  സൈക്കിൾ  മോഷണം  ഒരു  സ്ഥിരം  ഏർപ്പാടായിത്തീർന്നപ്പോൾ,  യഥാർത്ഥ  തിരുവല്ലാ  സർക്കിൾ  ഒരു  കൊലച്ചതി  ചെയ്തു  കളഞ്ഞു.  ഓഫീസ്  പരിസരത്ത്   മാഫ് ത്തിയിൽ  പോലീസുകാരെ  നിരീക്ഷണത്തിന്   നിർത്തി.  പാവം  നിരണം  സർക്കിൾ,  തിരുവല്ലാ  സർക്കിളിന്റെ   വലയിൽ  വീഴുകയും  ചെയ്തു.  പലിശയും  പലിശയുടെ  പലിശയും,  മൂലധനവും  മിച്ചമൂലധനവും  എല്ലാം  ചേർത്ത്   പോലീസ്  ഗോപാലനെ  ഭംഗിയായി  സല്ക്കരിച്ചു.  5 - 6  കൊല്ലം  ജയിലിലുമായി.  ജയിൽ  മോചിതനായപ്പോൾ,  പഴയ  പ്രതാപത്തെ  അനുസ്മരിക്കാൻ  ആ  മേമീശ  മാത്രമുണ്ടായിരുന്നു,  നീക്കി  ബാക്കിയായി.

എന്നോട്   നൂറു  രൂപ  ചോദിച്ചു  എന്ന്  കരുതി,   ഇത്  ഒരു  കാർഷിക  കലയാക്കിയ  വ്യക്തിയാണ്   ഗോപാലൻ   എന്ന്   വായനക്കാർ  തെറ്റിദ്ധരിക്കരുത്.   സ്വാതന്ത്ര്യം  ഉള്ളവരോട്  മാത്രം  ചോദിക്കും.  കൊടുത്താൽ  സന്തോഷം.  കൊടുത്തില്ലെങ്കിൽ  പിണക്കവുമില്ല.  കിട്ടിയില്ല  എന്ന്  കരുതി  മറ്റൊരവസരത്തിൽ  നൂറു  രൂപാ  ചോദിക്കാൻ  ഗോപാലന്   ഒട്ടും  വൈമനസ്യവുമില്ല.

ഈ  സർക്കിൾ  എന്നെ ഒരു  വലിയ അപകടത്തിൽ  നിന്നൊരിക്കൽ   രക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട് , ആ  കഥ ഇങ്ങനയാണ്‌ :


എന്റെ  ചേച്ചിയുടെ  ഭർത്താവ്‌  ആർമി  ക്യാപ്ടന്  കാശ്മീരിലെ അതിർത്തി  പ്രദേശങ്ങളിലെവിടെക്കോ   സ്ഥലം  മാറ്റമായി .  അളിയന്റെ  ബുളളറ്റ്  മോട്ടോർ  സൈക്കിൾ  വീട്ടിൽ  കൊണ്ട്  വെച്ചിട്ടായിരുന്നു  അവധി  കഴിഞ്ഞ്   പോയത്.   എനിക്കും അനിയൻ രാജനും സന്തോഷതിനിനി  എന്തു   വേണ്ടൂ.   പക്ഷെ  ഞങ്ങളുടെ  അമ്മൂമ്മ  ഈ  ദ്വിചക്രശകടത്തിന്    ശത്രുപക്ഷത്താണ്   സ്ഥാനം  കൊടുത്തത്.   കാലൻ   വണ്ടി  എന്നാണ്   അമ്മൂമ്മ  വിശേഷിപ്പിച്ചിരുന്നത്.  കാലൻ  പണ്ട്   പോത്തിന്റെ  പുറത്ത്   സഞ്ചരിച്ചിരുന്നു.  ഈ  ആധുനിക  യുഗത്തിൽ  ഇതിന്മേൽ  സവാരിചെയ്ത്   തന്റെ  ദൌത്യം  നിറവേറ്റുന്നു  എന്നാണ്   അമ്മൂമ്മയുടെ  കവി  സങ്കൽപം.



അമ്മൂമ്മയുടെ  കണ്ണ്  വെട്ടിച്ച്  ഈ  ശകടാസുരനിലേറി  ഒരു  സവാരി  നടത്തവേ  ഞാനൊരു  മൈനർ   അപകടത്തിൽ  പെട്ടു.   ഒരു  സൈക്കിൾ  യാത്രക്കാരൻ  പയ്യനെ  ഇടിച്ചു  താഴെയിട്ടു.   അവന്   കുഴപ്പമൊന്നുമില്ല.  പക്ഷെ  സൈക്കിൾ  പൊളിഞ്ഞു  പാളീസായി.   കുറ്റം  എന്റെതായിരുന്നില്ല.  പക്ഷെ  അത്  പറഞ്ഞിട്ട്   കാര്യമില്ല.  ഇടിച്ചത്   മോട്ടോർ  സൈക്കിൾ.   ഇടിക്കപ്പെട്ടത്  സൈക്കിൾ.  മറ്റൊരു  ഗൌരവമായ  സംഗതിയാണ്,   ശമനം  പാലിക്കാൻ  എന്നെ  പ്രേരിപ്പിച്ചത്.   എനിക്ക്   ലൈസൻസ്   ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.

അവന്    നൂറുരൂപയും  കൊടുത്ത്,  സൈക്കിൾ  നന്നാക്കാൻ  മാന്നാറിലുള്ള  കൃഷ്ണപണിക്കന്റെ  സൈക്കിൾഷോപ്പിൽ ഏൽപ്പിക്കുകയും  ചെയ്തു.  ഒരൊറ്റ  നിർബന്ധമേ  എനിക്ക്  ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ.  സംഗതി  വീട്ടിൽ  അറിയരുത്.   വീട്ടിൽ   അറിഞ്ഞാൽ.   അനന്തര  നടപടി  ഹൃദയഭേദകമായിരിക്കും.  പിറ്റേന്നു  തന്നെ  ബുള്ളറ്റ്   കേരളത്തിന്റെ  അതിർത്തി  കടക്കും.  അമ്മൂമ്മയുടെ  വിധിക്കെതിരെ  ഒരു  കോടതിയും  അപ്പീൽ  സ്വീകരിക്കുകയില്ല.

എന്റെയീ  ദൌർബല്യം   ആ  ചെറുക്കൻ  ചൂഷണം  ചെയ്യുമെന്നു  ഞാൻ  സ്വപ് നേപി  കരുതിയിരുന്നില്ല.   ഇവൻ  ഒരുദിവസം  വീട്ടിലേക്ക്   വെച്ചുപിടിക്കുന്നത്   വീടിനു  സമീപം  മുറുക്കാൻ  കട  നടത്തുന്ന  വിദ്യാധരൻ  കണ്ടു.  50 രൂപ  കൊടുത്ത്  ഗൃഹസന്ദർശനം  അന്ന്  ഒഴിവാക്കി,  വിദ്യാധരൻ.  കുറെ നാളു  കഴിഞ്ഞ്   ഒരിക്കൽ  ഞാൻ  അയാളുടെ  കടയിൽ  നിൽക്കുമ്പോൾ  ഈ  അസുരൻ  വീണ്ടും  പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.   അവിടെ  അപ്പോൾ  നമ്മുടെ  സർക്കിളും  ഉണ്ടായിരുന്നു.  വിരാട് പുരുഷന്റെ  വീരശൂര  പരാക്രമകഥകൾ  കേട്ട്  നില്ക്കുകയാണ്.   അപകടകാരിയെ  വിദ്യാധരൻ  കടയിലേക്ക്   വിളിച്ചു.   പണിക്ക്   പോയിട്ട്   കുറെ  ദിവസങ്ങളായി.   200  രൂപ  വേണം.  അതിനാണ്   വീട്ടിലേക്ക്   പോകുന്നത്.

സർക്കിൾ  കാര്യമാന്വേഷിച്ചു.  സംഭവം  ഞാൻ  പറഞ്ഞു.   വീട്ടിൽ   വിവരം  അറിയരുതെന്നുള്ള  എന്റെ  ബലഹീനത  ഇവൻ   മുതലെടുക്കുകയാണെന്ന്   ഗോപാലന്   പിടികിട്ടി.

ഒരൊറ്റയടി   ആയിരുന്നു.  അമിട്ട്  പൊട്ടുന്ന  പോലെയിരുന്നു.   പന്നായി  പാലത്തിനിക്കരെ,  പുലിയാടിമോനെ  നിന്നെ  കണ്ടുപോയേക്കരുത്  -  എന്നൊരു  താക്കീതും.   അങ്ങനെയാണ്   ആ  അദ്ധ്യായത്തിന്   തിരശീല  വീണത്.

ലേഖകൻ

ഗോപാലൻ  ഒരു  ഫലിതക്കാരൻ  ആയിരുന്നു.  നല്ല  സരസമായി  സംസാരിക്കും.  ഗോപാലൻ  ജയിലിൽ  പോകുന്നതിന്   മുമ്പാണ്.   നിരണത്ത്   പള്ളിയിൽ  നിന്ന്   ഒരു  ശവസംസ്കാരം  കഴിഞ്ഞ്  ഞാനും  ചില  സുഹൃത്തുക്കളും  പുറത്തേക്ക്  വരികയായിരുന്നു.   ഞങ്ങളോടൊപ്പം  ഗോപാലനുമുണ്ട്.   ഞങ്ങളെ  കണ്ടപ്പോൾ,  കടപ്രയിലെ  ചന്ദ്രാ  സ് റ്റുഡിയോയിലെ  ചന്ദ്രൻ ,  ഒരു  ഫോട്ടോ  എടുത്തു.

ഇതു  കണ്ടപ്പോൾ  ഗോപാലൻ  പറഞ്ഞു :  "എന്റെ  കൂടെ  രവിക്കുഞ്ഞ്   നില്ക്കുന്ന  ഫോട്ടോ നീ എടുത്തു.   ഇപ്പോൾ  കുഴപ്പമില്ല.  പക്ഷെ  എന്നെങ്കിലും,  തൊണ്ടി  തപ്പി  പോലീസ്   വരും.  അന്നെങ്ങാനും  ഈ  ഫോട്ടോ  അവരുടെ  കയ്യിൽ  കിട്ടിയാൽ,  കുഞ്ഞിനത്  നാണക്കേടാ."

ശവസംസ്ക്കാരസ്ഥലത്താണ്   നില്ക്കുന്നതെന്നുപോലും  വിസ്മരിച്ച്  ഞങ്ങൾ  പൊട്ടിച്ചിരിച്ചുപോയി.

നാറാപിള്ളച്ചേട്ടന്റെ വാചകാരിഷ്ടത്തിന് സഖാവ് പി.എസ്.ശ്രീനിവാസന്റെ ഉപഹാരം : പി. രവീന്ദ്രനാഥ്

നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ   ഒരാസാമാന്യ  കഥാപാത്രമായിരുന്നു.  കെ. നാരായണൻനായർ  എന്ന  കൊജ് ഞാട്ട്  നാരായണൻനായർ.  ആൾ  ഇന്ന്  ജീവിച്ചിരിപ്പില്ല.  പത്തിരുപത്  വർഷങ്ങൾക്ക്   മുമ്പ്  മരിച്ചുപോയി.

സരവ്വവ്യാപിയായിരുന്നു.  അതുകൊണ്ട്  സ്വദേശം  സാധാരണക്കാർക്ക്   ഗണിച്ചെടുക്കാൻ  വിഷമമാണ്.   പക്ഷെ   ഞങ്ങളുടെ  കുടുംബങ്ങളുമായുള്ള  - അമ്മയുടേയും  അച്ഛന്റേയും - അടുത്ത  ബന്ധം  കാരണം  ഞങ്ങൾക്ക്   ഏതാണ്ടൊരു  എത്തും  പിടിയും  ഉണ്ടായിരുന്നു.

മാതൃഗൃഹം  ചെങ്ങന്നൂർ  താലൂക്കിലെ  എണ്ണക്കാടിന്   അടുത്തുള്ള  ഇലഞ്ഞിമേൽ.  പിതൃഗൃഹം  മാന്നാർ.  ഭാര്യവീട്  തിരുവൻവണ്ടൂരിനടുത്തുള്ള  ഇരമല്ലിക്കര.  സ്ഥിരതാമസം  ഏതൊരു  ശരാശരി  മധ്യതിരുവിതാംകൂർ  നായർ  പ്രമാണിയേം  പോലെ  ഭാര്യവീട്ടിൽ.  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടനെ  സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം  സ്ഥിരതാമസം  എന്ന്  പറയുന്നത്  പരിപൂർണ്ണമായും  ശരിയായിരിക്കുകയില്ല.  ഓതറ,  കല്ലിശ്ശേരി,  ആല,  പെണ്ണുക്കര, പുലിയൂർ, കടപ്ര  എന്നിവിടങ്ങളിലെല്ലാം  കാണാൻ  കഴിയുമായിരുന്നു.  ഈ  പ്രദേശങ്ങളിൽ  ഉള്ളവരെല്ലാം  തന്നെ,  സ്വന്തം  നാട്ടുകാരനായിത്തന്നെ  കക്ഷിയെ  അംഗീകരിച്ചിരുന്നു.  മാത്രമല്ല  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടന്റെ   അഭിപ്രായങ്ങൾക്കും  ഉപദേശങ്ങൾക്കും  വലിയ  സ്ഥാനവും  കൊടുത്തിരുന്നു.  എന്റെ  മനസ്സിൽ  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടന്   പ്രമുഖ  സ്ഥാനം  കൊടുക്കാനുള്ള   കാരണങ്ങളിലൊന്ന്   ബോറനായിരുന്നില്ല  എന്നതായിരുന്നു.  എന്നുമാത്രമല്ല,  നല്ല  സഹൃദയനും  ആയിരുന്നു.

 കക്ഷി  അടിയുറച്ച  കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ്   ആയിരുന്നു.  പാർട്ടി   മെമ്പർ  ഷിപ്പ്   ഒന്നും  ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.  പക്ഷെ  ഏതൊരു   പാർട്ടി  മെമ്പറേക്കാളും  സത്യസന്ധമായും  ആത്മാർത്ഥമായും  പാർട്ടിക്കു   വേണ്ടി  പ്രവർത്തിയെടുക്കുമായിരുന്നു.  എന്റെ  അച്ഛന്റെ  സന്തതസഹചാരിയായിരുന്നു.  വലംകൈ  എന്നുതന്നെ  പറയാം.  ചെങ്ങന്നൂർ  എം.എൽ.എ. യുമായുള്ള  ഈ  അടുപ്പം  കാരണം  തിരുവൻവണ്ടൂർ  എം.എൽ.എ.  എന്നാണ്   പൊതുവെ  അറിയപ്പെട്ടിരുന്നത്.


അദ്ദേഹത്തിന്റെ  പരിചയവലയം  അതിവിശാലമാണ്.   തിരുവല്ല,  ചെങ്ങന്നൂർ   താലൂക്കുകളിലെ  പ്രമാണികളെല്ലാം   തന്നെ  കക്ഷിയുടെ  സൌഹൃദവലയത്തിൽ  ഉള്ളവരായിരുന്നു.  ഒരു  കാര്യത്തിനും  ആരെയും  ബുദ്ധിമുട്ടിക്കുകയില്ല.  സൌഹൃദവും  പരിചയവും  സ്വകാര്യ  ലാഭത്തിന്   വിനിയോഗിക്കുകയില്ല.

നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ   ആദ്യമായി  ഞങ്ങളുടെ  വീട്ടിൽ   വന്നത്   ഞാനിപ്പോഴും  ഓർക്കുന്നു.  1968 ലാണ്.  ഞാൻ  4 ൽ  പഠിക്കുകയാണ്.   അദ്ദേഹത്തിന്റെ   ഭാര്യ  തങ്കമ്മചേച്ചി  കടപ്രയിലുള്ള  എസ്.എൻ.  നഴ് സിംഗ്  ഹോമിൽ  അഡ്മിറ്റായി.  രോഗിക്ക്   പൊടിയരിക്കഞ്ഞി  വേണം.  രോഗി  കിടക്കുന്നത്   തിരുവല്ലാ  നിയോജക  മണ്ഡലത്തിൽ  ആണെങ്കിലും,  രോഗിയുടേയും  ശുശ്രൂഷകന്റെയും  മണ്ഡലം  ചെങ്ങന്നൂരാണ്.   അങ്ങനെ  വരുമ്പോൾ  പൊടിയരിക്കഞ്ഞി  കൊടുക്കേണ്ട  ഉത്തരവാദിത്തം  ഭാഗികമായേ  തിരുവല്ല  എം.എൽ. എ. ക്കുള്ളു.  യഥാർത്ഥ  ഉത്തരവാദിയായ  ചെങ്ങന്നൂർ  എം.എൽ.എ.  ആശുപത്രിക്ക്  സമീപം  താമസ്സിക്കുന്നുമുണ്ട്.  വെണ്ണ  കയ്യിലുള്ളപ്പോൾ  നറുനെയ്   തേടി  പോകേണ്ടതുണ്ടോ...?  അങ്ങനെയാണ്  വീട്ടിൽ  വന്നത്.

പരിചയപ്പെടലും,  അപേക്ഷയും  ഒന്നുമുണ്ടായില്ല.  ഭാര്യ  ഇവിടെ  ആശുപത്രിയിലാ.  മൂന്നു  നാലു   ദിവസം  കാണും.  പൊടിയരിക്കഞ്ഞി  വേണം.  ചുരുക്കം  പറഞ്ഞാൽ  തങ്കമ്മചേച്ചിക്കുള്ള  പൊടിയരിക്കഞ്ഞി  മാത്രമല്ല,  നാറാപിള്ള ചേട്ടന്റെ  ഭക്ഷണ  കാര്യങ്ങളും  ചെങ്ങന്നൂർ  മെമ്പറുടെ  ഉത്തരവാദിത്വത്തിൽ  ആയി.  അന്ന്  ഞങ്ങളുടെ  കുടുംബത്തിലെ  ഒരംഗം  ആവുകയായിരുന്നു  നാറാപിള്ള ചേട്ടൻ.


മദ്യപിക്കുന്നത്   ഇഷ്ടമാണ്.   പക്ഷെ  ഷാപ്പുകളിലോ,  ബാറുകളിലോ  കയറുകയില്ല.   ഈ  ദൌർബല്യം  അരിയാവുന്നതുകൊണ്ട്  അച്ഛൻ,  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ  വീട്ടിൽ  വരുമ്പോൾ  ആരെയെങ്കിലും  വിട്ട്   ഒരു  പൈന്റ്   ചിലപ്പോൾ  വാങ്ങിക്കും.  ഒഴിച്ചു  കുടിക്കാൻ  വെള്ളമൊന്നും  പോരാ.   തണുത്ത  സോഡാ  തന്നെ  വേണം.  ഉപ്പേരി,  ഉപ്പിലിട്ടത്,  മീൻ  വറുത്തത്   തുടങ്ങിയ  ഉപദംശങ്ങൾ  നിർബന്ധം.

P.G. Purushothaman Pillai (My father)

ഒരിക്കൽ  ഗൾഫിൽ  നിന്ന്   അവധിക്കു  വന്ന  ഒരു  മുതിർന്ന  സുഹൃത്ത്   ഞങ്ങൾക്ക്   (എനിക്കും  അനുജൻ   രാജനും)  ഒരു  കുപ്പി  വാറ്റ് -69  (VAT 69)  എന്ന  സ് കോച്ച്   വിസ്കി  സമ്മാനിച്ചു.   ഞങ്ങൾ  അന്ന്  പഠിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.   നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ  വരുമ്പോൾ  കൊടുക്കാനായി  ഇതു   ഞങ്ങൾ  അമ്മയെ  ഏൽപ്പിച്ചു.


കൃത്യം  രണ്ടുനാൾ  കഴിഞ്ഞപ്പോൾ  ഒരു  സന്ധ്യക്ക്‌   നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ   പ്രത്യക്ഷനായി.  അമ്മയുടെ  കയ്യിൽ   നിന്ന്  കുറച്ച്   പൈസ  സംഘടിപ്പിച്ച്,   നാറാപിള്ളച്ചേട്ടനു  വേണ്ട  മറ്റനുസാരികൾ  ശേഖരിക്കാൻ  ഞങ്ങളിറങ്ങി.


നീലക്കുപ്പിയിലെ  ദ്രാവകം  കണ്ടപ്പോൾ  തന്നെ  മുഖത്ത്   പതിനാലാം  രാവ്   ഉദിച്ചു  കഴിഞ്ഞു.   ഇവൻ   സായിപ്പിന്റെ  പൊന്നോമനയാടാ  പിള്ളാരേ,  ജനാർദ്ദനന്റെ   സോഡായൊഴിച്ച്    ഇത്   മലിനപ്പെടുത്തേണ്ട.  നാഴി  കൊള്ളുന്ന  ഒരു  ഗ്ലാസ്സിൽ  നീറ്റായിട്ട്   രണ്ടെണ്ണം  അങ്ങു   പൂശി.  രണ്ടെണ്ണം  എന്ന്   പറഞ്ഞത്   2  അറുപത്   അല്ല.  രണ്ടു  ഗ്ലാസ്   തന്നെ.   ഓംലെറ്റിന്റെ  ഒരു  കഷണം  കടൂമാങ്ങയിൽ  മുക്കി  ആസ്വദിച്ചു  തിന്നുകൊണ്ട്‌   അടുത്ത  ഡ്രിങ്ക്   ഫില്ലു  ചെയ്തു.

"നാറാപിള്ളച്ചേട്ടാ,  വിശേഷം  കുറച്ചു  കൂടുന്നു."  -  അമ്മയുടെ  താക്കീത്   നിഷ് കരുണം  തള്ളിക്കൊണ്ട്   പറഞ്ഞു - "നീ  പോടീ,  കൊജ് ഞാട്ടെ  കൊച്ചാരേണനെ  നീ  കള്ളുകുടി  പടിപ്പിക്കല്ലേ...."  അമ്മ  പതുക്കെ  സ്ഥലം  വിട്ടു.  ഞങ്ങളുടെ  ആവശ്യവും  അതായിരുന്നു.

മറ്റുള്ളവർ,  എടീ  പോടീ  എന്നൊക്കെ  വിളിക്കുന്നത്   അമ്മക്ക്   മഹാ  കലിയാണ്.   അമ്മയെ  കണ്ട  കാലം  മുതൽ  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ  വിളിക്കുന്നത്   എടീ  രാജമ്മേ  എന്നാണ്.   അമ്മക്ക്   പരിഭവം  ഒട്ടില്ലതാനും.

മൂന്നാമത്തെ  ഡ്രിംങ്ക്   ചെന്നു   കഴിഞ്ഞപ്പോൾ  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടന്   ശരിയായി  പരിസര  ബോധം  വന്നു  തുടങ്ങി.  "എടാ  രവീ,  നാളെയല്ലിയോടാ   തിരുവമ്മണ്ടൂരേ  വള്ളം  കളി...."

"നാളെ  ചമ്പക്കുളം  വള്ളം  കളിയാ.  ഇന്നാ  തിരുവൻവണ്ടൂരെ  കളി.."  ഞാൻ  പറഞ്ഞു.
നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ  നാലാം  ക്ലാസ്സിലെ  അദ്ധ്യായന  വർഷത്തിലേക്ക്   കടക്കുന്നു. കടപ്ര  വള്ളം  പോയോടാ...വള്ളംകളി,  കുത്തിയോട്ടം,  പടേനി,  കഥകളി,  പാട്ടുകച്ചേരി,  നാഗസ്വരം  ഇതൊക്കെ  മൂപ്പിലെ  ഇഷ്ട  കലകളാണ്.

വള്ളം  ഇറക്കുവാന്നു  തോന്നുന്നു,  ഐലസാ  വിളിക്കുന്നത്  കേൾക്കുന്നില്ലിയോ...?  ഞങ്ങൾ  ഒന്നടങ്കം  ചോദിച്ചു.  ഞങ്ങൾ  എന്ന്  പറഞ്ഞാൽ....എന്നേയും  രാജനേയും  കൂടാതെ  ഒരു  വലിയ  സംഘം  അവിടെ  കൂടിയിട്ടുണ്ട്.  ഷാജി,  പൊടിക്കുഞ്ഞ്,  ശ്രീകുമാർ,  മണിക്കുട്ടൻ (ബി. ഉദയനൻ)   ഉദ്ദേശം - നാറാപിള്ളച്ചേട്ടന്റെ  പെർഫോർമെൻസ്   കാണുക.

കടപ്ര  വള്ളത്തിൽ  തിരുവൻവണ്ടൂരിന്   പോകണമെന്നായി  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ.  ഞങ്ങൾ  കക്ഷിയെ  വീടിന്റെ  തെക്കുവശത്തുള്ള  തോടിന്റെ  കരക്ക്  കൊണ്ടുവന്നു.  അപ്പോഴേക്കും  പൊടിയും  ഷാജിയും  കൂടി  ചുണ്ടൻവള്ളവും  കൊണ്ടുവന്നു.  അതായത്   അച്ഛന്റെ  ചാരുകസേര.   വള്ളവും  വെള്ളവും  നയമ്പുമൊക്കെ  കണ്ടപ്പോൾ  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടനിലെ   നതോന്നത  സടകുടഞ്ഞുണർന്നു.

"പാർത്ഥസാരഥിയായി"  -  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ  തുടക്കമിട്ടു.

"തെയ്   തെയ്    തക  തെയ്   തെയ്    തോ" -  ഞങ്ങൾ  ഏറ്റുപാടി.

അരയറ്റം  വെള്ളത്തിൽ,   ഒന്നൊന്നര  മണിക്കൂർ  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടനെ  ചുമന്നുകൊണ്ട്   ആ  തോട്ടിൽ  കൂടി  ഞങ്ങൾ  കിഴക്കുപടിഞ്ഞാറു  നടന്നു.  അടനയമ്പാണെന്ന  സങ്കൽപ്പത്തിൽ,  ഒരു  ചെറിയ  നയമ്പ്   വെള്ളത്തിലിട്ട്   സഗൌരവം  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ  ഒന്നാം  അമരത്ത്.   വള്ളത്തിന്റെ  നിലയും,  പമ്പയാറിന്റെ  കിടപ്പും  ഉള്ളംകയ്യിലെ  നെല്ലിക്ക  ആയതുകൊണ്ട്  ഇടയ്ക്കിടെ  ചോദിക്കുന്നുണ്ട്,  നാക്കട  കടവ്  കഴിഞ്ഞോടാ,  കീഴമ്മഴി  കഴിഞ്ഞോടാ...

നാറാപിള്ളച്ചേട്ടാ,  മാലക്കരയായി....ഞങ്ങൾ  പറഞ്ഞു.

അടുപ്പിക്കെടാ  വള്ളം,  മാലേത്തെ  കടവിൽ.  ഗോപിയുടെ  കടവിൽ....അതായത്   മുൻ  എം.എൽ.എ. മാലേത്ത്  ഗോപിനാഥപിള്ളയെന്നു  സാരം.

അടനയമ്പും  കയ്യിൽ  പിടിച്ചോണ്ട്  ഞങ്ങളോടാണോ  വള്ളം  അടുപ്പിക്കാൻ  പറയുന്നേ,  വയ്യായെങ്കിൽ  പറ,  ഞങ്ങളാരെങ്കിലും  ഒന്നാം  നയമ്പ്   പിടിച്ചോളാം...ഞാൻ  പറഞ്ഞു.

"കൊച്ചാരേണനെ  നയമ്പ്   പിടിക്കാൻ  പടിപ്പിക്കല്ലേ,  നിന്റെ  തന്തയോട്   ചോദിച്ചു  നോക്ക്,  കൊജ് ഞാട്ടെ  കൊച്ചാരേണൻ   ഒന്നാം  നയമ്പ്   പിടിക്കുമോന്ന്.   ആദ്യത്തെ  കടവ്   സരളേടെ,  രണ്ടാമത്തെയാ  ഗോപിയുടെ..അവിടടുപ്പിച്ചാൽ  മതി.  വഴിപാടുണ്ട്."  ഏതായാലും  വള്ളം  മാലേത്ത്   കടവിൽ  അടുപ്പിച്ചപ്പോഴേക്കും  സുഖ  നിദ്രയിൽ  ആണ്ടു  കഴിഞ്ഞിരുന്നു.  നേരത്തോടു  നേരം കഴിഞ്ഞാണ്   നാറാപിള്ളച്ചേട്ടനെ  നിദ്രാദേവി  വിട്ടകന്നത്.

പിറ്റേന്ന്   നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ   പൂർവ്വസ്ഥിതിയെ  പ്രാപിച്ചപ്പോൾ  ഞാൻ  ചോദിച്ചു :  അല്ല  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടാ,  തിരുവൻവണ്ടൂരിൽ  പോകാൻ  ഇന്നലെ  നമ്മളെന്തിനാ  വന്മഴിയിലും  മാലക്കരയിലുമൊക്കെ  പോയത്.  തൊഴഞ്ഞ്   കൈപ്പൊയം  പൊളക്കുന്നു.

"പോടാ  അവിടുന്ന്,  ഇന്നലെ  അല്പം  ഫിറ്റായിപ്പോയി.."

"ഇത്    ഫിറ്റല്ല....,  അണ്‍ഫിറ്റ്..."   രാജൻ   പറഞ്ഞു.

 ഞാൻ  ഏഴാം  ക്ലാസ്സിൽ  പഠിക്കുമ്പോഴാണ്‌.   കേരള  കർഷക  സംഘത്തിന്റെ  സംസ്ഥാന  സമ്മേളനം  കോട്ടയത്ത്  നടക്കുകയുണ്ടായി.  സഖാക്കൾ  എ.കെ.ജിയും,  ഇ.എം.എസ്സും  പൊതു  സമ്മേളനത്തിൽ  പ്രസംഗിക്കുന്നുണ്ട്.   സമ്മേളനത്തിന്  പോകണമെന്ന്  ഞാൻ  നിർബന്ധം   പിടിച്ചു.  അവസാനം  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടനെ  കൂട്ടിവിടാൻ  അമ്മ  സമ്മതിച്ചു.  അന്ന്   90  പൈസയാണ്   തിരുവല്ലയിൽ  നിന്ന്  കോട്ടയത്തിന്‌   വണ്ടിക്കൂലി.  അമ്മ  10 രൂപ  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടനെ  ഏല്പിച്ചു.  ബസ്  സ്റ്റാന്റിൽ  ചെന്നപ്പോഴേ  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ  പറഞ്ഞു:  "ഒരുപാട്   ആൾക്കാര്    കൂടുന്ന  ദിവസമാ.  ഒരു  വക  കഴിക്കാൻ  കൊള്ളത്തില്ല.  കട്ടൻ  കാപ്പി  പോലും  കുടിച്ചേക്കരുത്.   എ.കെ.ജിയുടേയും    ഇ.എം.എസ്സിന്റേയും   പ്രസംഗം  കഴിഞ്ഞാൽ  നമുക്ക്  തിരിച്ചു  പോരണം."   ഞാൻ  സമ്മതിച്ചു.  അതല്ലാതെ  മറ്റൊരു  നിർവാഹവും  ഇല്ലല്ലോ?   ഒരു  കാര്യം  അപ്പോൾ  തന്നെ  ഞാൻ  ഉറപ്പിച്ചു.  മൂപ്പിലാൻ  ദാഹിച്ച  വെള്ളം  മേടിച്ചു  തരികയില്ല.   അതിഗംഭീര  പ്രകടനവും  സ. ടി.കെ. രാമകൃഷ്ണന്റെ  സ്വാഗത  പ്രസംഗവും  കഴിഞ്ഞു.  എ.കെ.ജി.  സമ്മേളനം  ഉൽഘാടനം   ചെയ്ത്  പ്രസംഗിച്ചു  തുടങ്ങി.

A.K.G.

E.M.S.

"എനിക്ക്   ദാഹിക്കുന്നു."   - ഞാൻ  പറഞ്ഞു.
കേട്ട  ഭാവമില്ല.
"നാറാപിള്ളച്ചേട്ടാ,  എനിക്ക്   ദാഹിക്കുന്നെന്ന്."   -  ഞാൻ  വിടാൻ  കൂട്ടാക്കിയില്ല.
"കണ്ട  കലക്കവെള്ളം  മേടിച്ചു  കുടിച്ച്   വയറ്റുകടി  വരുത്തണ്ടാ...ഈ  പ്രസംഗം  കഴിഞ്ഞിട്ട്   നമുക്ക്  കൃഷ്ണൻകുട്ടിയുടെ  ക്വാർട്ടേഴ് സിൽ   പോയി  ചായേം  കുടിച്ചിട്ട്   വീട്ടിൽ  പോകാം."

നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ   പറഞ്ഞ  ഈ  കൃഷ്ണൻകുട്ടി  അമ്മയുടെ  അമ്മാവനാണ്.   കോട്ടയം  ഡി.വൈ.എസ്.പി.  കൃഷ്ണൻകുട്ടി  നായർ.  അപ്പോൾ  അതാണ്‌  പരിപാടി.  സമ്മേളനചിലവിൽ  അമ്മാവന്റടുത്ത്   സൌഹൃദ  സന്ദർശനം,  ഓസിന്   ചായേം  പലഹാരവും.  കയ്യിലുള്ള  ദ്രവ്യം  ഭദ്രം.

"കൃഷ്ണന്റേം,  രാമന്റേം   വീട്ടിലൊന്നും  ഞാൻ  വരുന്നില്ല.  എനിക്ക്  കുടിക്കാൻ  വല്ലോം  മേടിച്ചു  തന്നോണം."

പണ്ടാരം  അടങ്ങാനെന്ന്    ശപിച്ചു  കൊണ്ടായിരിക്കണം,  എന്റെ  ദുർവാശിക്ക്   മുമ്പിൽ   നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ  വെച്ചരശു  പറഞ്ഞു.

അന്ന്   ഫാന്റായും  കൊക്കോ കോളയും  200 ml യുടെ  കുപ്പിയിൽ  കിട്ടുമായിരുന്നു.  വില  ഒന്നേകാൽ  രൂപ.  സോഡക്ക്   10 പൈസയും,  ക്രഷ്   എന്ന്   പറയുന്ന  കളർ  സോഡക്ക്   25 പൈസയുമേ   വിലയുണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ  എന്നോർക്കണം.

"എന്നാ  വാ,  സോഡാ   കുടിക്കാം.  ഗ്യാസ്  വെള്ളമായതുകൊണ്ട്   വയറിന്    ഏനക്കേടുമില്ല."  പത്തുപൈസയിൽ  എന്റെ  അഭിലാഷം  പൂവണിയിച്ചത്തിലുള്ള  ചാരിതാർത്ഥ്യത്തോടെ  ഒരു  കടയുടെ  അടുക്കൽ  കൊണ്ടുചെന്നു.

എനിക്ക്  ക്രഷ്  മതി.. - ഫാന്റാ   തൊട്ടു  കാണിച്ചുകൊണ്ട്   ഞാൻ  പറഞ്ഞു.  ഏത്തയ്ക്കാ  അപ്പം  വേണം,  ബോണ്‍ വിറ്റാ  വേണം  എന്നൊന്നും  കൊച്ചൻ  പറഞ്ഞില്ലല്ലോ -  സമാധാനം.  നാലണേടെ  ചെലവല്ലേയുള്ളൂ.  എനിക്ക്  ക്രഷ്   വാങ്ങിച്ചു  തന്നു.  ഒറ്റവലിക്ക്   അത്  അകത്താക്കിയിട്ട്   ഞാൻ  പതുക്കെ  പിൻവലിഞ്ഞു.

നടക്കാൻ  പോകുന്ന  പടപുറപ്പാടും,  പോരിനുവിളിയും  എനിക്ക്  ഊഹിക്കുവാൻ  കഴിയുമായിരുന്നു.  അങ്ങനെയുള്ള  അവസരത്തിൽ   എന്റെ  സാന്നിദ്ധ്യം  അത്ര  ഭംഗിയല്ലല്ലോ?

"ഇതെന്തവാടാ,  വെള്ളരിക്കാ  പട്ടണമോ...ഒരു  സമ്മേളനം  നടക്കുന്നെന്ന്   പറഞ്ഞ്,   നാലണേടെ  സാധനത്തിന്   ഒന്നേകാൽ  രൂപായോ...എവിടുത്തെ  ന്യായമാടാ  ഇത്..."


"അമ്മാവാ  കിടന്നു  കൂവാതെ  കാശു  തന്നിട്ട്  പോ..."  കടക്കാരനാണ്.

"നാലണേടെ  സാധനത്തിന്   നീ  വേണേൽ   എട്ടണ   വാങ്ങിച്ചോ...പക്ഷെ  ഇതക്രമമാ...."

"മൂപ്പിലേ",  കടക്കാരന്റെ  സ്വരം  മാറി.  "ആ  കൊച്ചൻ  മേടിച്ചു  കുടിച്ചത്  ഈ  സാധനമാ...ഫാന്റാ..വേലയിറക്കാതെ  മര്യാദക്ക്  കാശ്  വെച്ചിട്ട്  പോ...."  രംഗം  കൂടുതൽ  വഷളാക്കേണ്ടാ  എന്ന  നല്ല  ബുദ്ധി  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടനുണ്ടായി.  ഭാഗ്യം.

രംഗം  ശാന്തമായപ്പോൾ  ഞാൻ  പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.  "നീയാ  കുടിച്ചതിന്   എന്തോ  വിലയുണ്ടെടാ...?"

നാലണ  -  ഞാൻ  പറഞ്ഞു. 

"അവമ്മാരു  നമ്മളെ  പറ്റിച്ചെടാ...ആ  മഹാപാപി  ഒന്നേകാൽ  രൂപാ  വാങ്ങിച്ചു."  അക്രമമായിപ്പോയെന്നു  ഞാനും  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടനോടൊപ്പം  പരിതപിച്ചു.


നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ  ചെങ്ങന്നൂരിൽ  നിന്ന്   ഇരമല്ലിക്കരക്ക്   KSRTC  സർവ്വീസ്   കൊണ്ടു  വന്ന  ഒരു  കഥയുണ്ട്.  അതിങ്ങനെയാണ്.

MLA യുടെ  അടുത്തയാളാ  എന്ന്  പറഞ്ഞിട്ട്   എന്താ  കാര്യം.  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ  വിചാരിച്ചിട്ട്   ഇരമല്ലിക്കരക്ക്    ഒരു  വണ്ടിയിടീക്കാൻ   കഴിഞ്ഞോ...?   ആരോ  കളിയാക്കി  പറഞ്ഞു.  സംഭവം  നിസ്സാരമായിക്കണ്ട്,  അവഗണിക്കാൻ  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടന്റെ   മനസ്സനുദിച്ചില്ല.  അച്ഛന്റടുത്തു  വന്ന്   പരാതിപ്പെട്ടു.  സ. പി.എസ്. ശ്രീനിവാസൻ   ആയിരുന്നു  മന്ത്രി. 

"ഞാൻ  നാളെ  തിരുവനന്തപുരത്തിന്   പോകുന്നുണ്ട്.  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടനും  വാ.  നേരിട്ട്  ശ്രീനിയോട്  പറഞ്ഞോ.."  അച്ഛൻ  പറഞ്ഞു.

അച്ഛന്റെ  സൌഹൃദവലയത്തിലുളളവർക്കെല്ലാം  സുപരിചിതൻ   ആയിരുന്നു  കഥാപുരുഷൻ.  കണ്ടിട്ടില്ലെങ്കിലും  കേട്ടിട്ടുള്ളവർ.  അച്ഛനോടൊപ്പം  പിറ്റേന്നു  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടനും  തിരുവനന്തപുരത്തിന്   പോയി.  കക്ഷിയുടെ  ആഗമനത്തെക്കുറിച്ചും  ഉദ്ദേശ ലക്ഷ്യങ്ങളേക്കുറിച്ചും  പി.എസ്സിനെ  നേരത്തെ  ധരിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ടായിരുന്നു.

P.S. Sreenivasan

റോസ്   ഹൌസിൽ  ആയിരുന്നു  മന്ത്രി  താമസിച്ചിരുന്നത്.   സന്ധ്യക്ക്  നമ്മുടെ  കഥാപുരുഷനേയും  കൂട്ടി  അച്ഛൻ  അവിടെ  ചെന്ന്,   വിഷയം  അവതരിപ്പിച്ചു.

"അത്രേയുള്ളോ,  നാളെത്തന്നെ  വണ്ടിയോടിയിരിക്കും.  പോരെ..."

എന്നാൽ  ഇറങ്ങുകയാ  എന്ന്  അച്ഛൻ  പറഞ്ഞപ്പോൾ  മന്ത്രി  പറഞ്ഞെതെന്താണെന്നോ....? "പി.ജി. പോകുന്നെങ്കിൽ  പൊക്കോ,  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ  ആദ്യമായിട്ട്  എന്റെ  വീട്ടിൽ  വന്നതാ.  അത്താഴമുണ്ണാതെ  ഞാൻ  വിടുകയില്ല.  ഞാൻ  MLA  ക്വാർട്ടേഴ് സിൽ  കൊണ്ടു  വിട്ടുകൊള്ളാം.  സാവിത്രീ,  അത്താഴത്തിന്   നാറാപിള്ളച്ചേട്ടനുമുണ്ട്."

അച്ഛൻ  പോയിക്കഴിഞ്ഞപ്പോൾ  മന്ത്രി  സമക്ഷം  അദ്ദേഹം  ഒരു  ഭേദഗതി  അവതരിപ്പിച്ചു.  "ബസ്സ്‌  നാളെ  ഓടിക്കേണ്ടാ.  മറ്റെന്നാൾ  മതി.  ഞാൻ  ചെന്നിട്ട്   ഇരമല്ലിക്കരയിൽ  ഒരു  സ്വീകരണത്തിനുള്ള  ഏർപ്പാടുണ്ടാക്കണം."

ശരിയെന്ന്    മന്ത്രി.

അങ്ങനെയാണ്   ഇരമല്ലിക്കരക്ക്    ബസ്സ്‌   സർവ്വീസ്   ആരംഭിക്കുന്നത്.

നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ  മരിക്കുമ്പോൾ  ഞാൻ  വിദേശത്തായിരുന്നു.  അവധിക്ക്  വന്നപ്പോൾ  അച്ഛൻ  പറഞ്ഞു,  "എടാ  നമ്മുടെ  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ  മരിച്ചുപോയി.  രണ്ടു  ദിവസം  കഴിഞ്ഞാ  ഞാൻ  അറിഞ്ഞത്."

"നാറാപിള്ളച്ചേട്ടൻ  ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ  അച്ഛനോടായിരുന്നു  ആദ്യം  വന്നു  പറയുക -"  ഞാൻ  പറഞ്ഞു.  അച്ഛൻ  ചിരിച്ചു.

ഒരു  പരമ  ബോറൻ  അവിടെയിരുപ്പുണ്ടായിരുന്നു.  അദ്ദേഹം  എന്നോട്  ചോദിച്ചു,  "മരിച്ചയാള്   എങ്ങനെ  വന്നു  പറയും...?"  ഇവനെവിടുത്തെ  മരങ്ങോടനാ  എന്ന  ഭാവത്തിൽ  എന്നെ  ഒരു  നോട്ടവും.

"ഇവൻ  മണ്ടൻ.."  അച്ഛന്റെ  മറുപടി.  ബോറന്    സമാധാനമായി.

നാറാപിള്ളച്ചേട്ടന്റെ  ഇളയ  മകൻ  രാധാകൃഷ്ണൻ  എന്റെ  സുഹൃത്തായിരുന്നു.  തിരുവൻവണ്ടൂരിലെ  പാർട്ടി  നേതാവും,  പഞ്ചായത്ത്   മെമ്പറുമായിരുന്നു.  നാലഞ്ചു  കൊല്ലങ്ങൾക്ക്   മുമ്പാണ്,   തിരുവൻവണ്ടൂർ  അമ്പലത്തിലെ  ഉത്സവത്തിന്   പോയപ്പോൾ,   രാധാകൃഷ്ണനെ  ഒന്ന്  സന്ദർശിച്ചാലോ   എന്ന്  എന്റെ  കൂടെയുണ്ടായിരുന്ന  ഞങ്ങളുടെ  പഞ്ചായത്ത്  മെമ്പർ  ഹരി  അഭിപ്രായപ്പെട്ടു.  വീട്  നല്ല  നിശ്ചയം  പോരാ.  ഒരുപാട്  പുതിയ  വീടുകൾ  വന്നിരിക്കുന്നു.  അടുത്തു  കണ്ട  ഒരു  ചായക്കടയിൽ  അന്വേഷിച്ചു.

"അയ്യോ,  അറിഞ്ഞില്ലേ,  രാധാകൃഷ്ണൻ  സാർ  മിനിഞ്ഞാന്ന്   മരിച്ചുപോയി.  അലക്കിയിട്ടിരുന്ന  തുണിയെടുക്കാൻ  ടെറസ്സിൽ  കയറിയതാ.  ഇടി  വെട്ടി.  ആശുപത്രിയിൽ  കൊണ്ടുപോകുന്നതിന്  മുമ്പുതന്നെ  മരിച്ചു."

ഇടിവെട്ടേറ്റപോലെയാണ്   ആ  വാർത്ത   ഞാൻ  കേട്ടത്.

സ് നേഹനിധിയായിരുന്ന  ഞങ്ങളുടെ  നാറാപിള്ളച്ചേട്ടന്റേയും,  എന്റെ  പ്രിയ  മിത്രമായിരുന്ന  രാധാകൃഷ്ണന്റേയും  സ്മരണക്ക്   മുമ്പിൽ   ആദരാഞ്ജലികൾ  അർപ്പിക്കുന്നു.

ഓണരാവുകളിലെ കഥകളി വിരുന്ന് : പി. രവീന്ദ്രനാഥ്

ഓണാഘോഷം  ഇന്ന്   പണപ്പിരിവിന്റെ   മഹോൽസവമായി  പരിണമിച്ചിരിക്കുകയാണ്.   ഗ്രാമ  പ്രദേശങ്ങളിലെ  കലാസമിതി  മുതൽ  ഗവണ്‍മെന്റ്   തലത്തിൽ  വരെ  നടത്തുന്ന  ഓണാഘോഷങ്ങൾ  മറിച്ചൊരു  അനുഭവമല്ല  പ്രജകൾക്ക്   സമ്മാനിക്കുന്നത്.  അതിനിടക്കാണ്   മറ്റൊരു  വെള്ളിടി.  അത്   ചാനലുകൾ  വക.  ജൂബ്ബ,  മുണ്ട് ,  നേര്യത്    ഇതൊക്കെ  ധരിച്ച്   സിനിമാ- സീരിയൽ  നടീനടന്മാർ  വിളമ്പുന്ന  തത്വജ്ഞാനങ്ങൾ.  അവർ  ഉപയോഗിച്ചു  വരുന്ന  പദം - ഗൃഹാതുരത്വവും  അതിന്റെ  ആംഗല  പരിഭാഷയായ  നൊൾസ് റ്റാൾജിയയും,  സത്യത്തിൽ  ഉളവാക്കിത്തീർത്തിരിക്കുന്നത്   അറപ്പാണ്.  ഈ  വാക്ക്  കേൾക്കുന്നതിനേക്കാൾ   മധുരമായി  തോന്നുന്നത്   വേപ്പില  അരച്ചുരുട്ടി  തിന്നുന്നതായിരിക്കും  എന്നാണെന്റെ  പക്ഷം.


എന്നാൽ  കേരളത്തിലെ  മൂന്നു  കേന്ദ്രങ്ങളിൽ  ഓണത്തിന്റെ  ഭാഗമായി  അവതരിപ്പിച്ച   ആഘോഷങ്ങൾ   വേറിട്ട  അനുഭവമാണ്   സമ്മാനിച്ചത് .   ഒരു  ശരാശരി  ആസ്വാദകന്റെ  ചാരിതാർത്ഥ്യവും  ആശങ്കയും  മാത്രമേ   ഈ  കുറിപ്പിലുള്ളൂ.   കഥകളിയിലെ  കലാംശത്തെയോ,  മറ്റ്    സാങ്കേതിക  വശങ്ങളെയോ   ആഴത്തിലും  പരപ്പിലും  വിശകലനം  ചെയ്യാനുള്ള  പാണ്ഡിത്യം  എനിക്കില്ലല്ലോ.


2013 സെപ്റ്റംബർ  12ന്   തൃപ്പൂണിത്തുറയിൽ  അത്തച്ചമയാഘോഷത്തിന്റെ  ഭാഗമായി  അവതരിപ്പിച്ച  നളചരിതം  മൂന്നാം  ദിവസം,  ഹരിപ്പാടിന്    സമീപമുള്ള  ഏവൂർ  ശ്രീകൃഷ്ണസ്വാമി  ക്ഷേത്രത്തിൽ  നടന്ന  സീതാസ്വയംവരം,  നരകാസുരവധം,  മാവേലിക്കര  കഥകളി  ആസ്വാദക  സംഘം  ഒരുക്കിയ  നളചരിതം  രണ്ടാം  ദിവസം  എന്നീ  പരിപാടികൾ  കഥകളി  ആസ്വാദകരെ  സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം  ഓണസദ്യ  പോലെതന്നെ  ആസ്വാദ്യകരം  ആയിരുന്നു  എന്ന്   പറയാം.

ബാഹുകനായി കലാമണ്ഡലം ഗോപി (ഫോട്ടോ ശ്രീനാഥ് )

തൃപ്പൂണിത്തുറയിൽ  മൂന്നാം  ദിവസത്തിലെ  കാർക്കോടകന്റെ  ഭാഗം  മുതലുള്ള  രംഗങ്ങളാണ്   അവതരിപ്പിച്ചത്.   അടുത്ത  കാലത്തായി  കണ്ടുവരുന്ന  ഒരു  പ്രവണതയാണിത്.   മൂന്നാം  ദിവസത്തെ  ആദ്യരംഗങ്ങൾ  ഒഴിവാക്കിക്കൊണ്ടുള്ള  ഈ  അവതരണ  രീതി.  കവി  കല്പിച്ചു  കൂട്ടി,  കഥാഗതിക്ക്   വരുത്തുന്ന  വ്യതിയാനമാണ്   യഥാർത്ഥത്തിൽ  മൂന്നാം  ദിവസത്തിന്റെ  പ്രത്യേകത.  അത്  സൂക്ഷ്മമായി  അനുഭവിച്ചറിയണം  എങ്കിൽ  ആദ്യ  രംഗം  മുതൽ  തന്നെ  കാണണം.


ദുർഗ്ഗതിയിൽ  മനം  നൊന്ത്,   തനിക്ക്   നേരിടേണ്ടിവന്ന  വിപത്തുകളിൽ  ആത്മസംഘർഷം   അനുഭവിച്ച്   പരവശനായിത്തീർന്ന  നായകൻ,  ഇനി  ശരണം  ഈശ്വരനേയുള്ളൂ  എന്ന്  സമാധാനിക്കുന്ന  രംഗമാണ്   ഇതിലുള്ളത്.   "ലോകാധിപന്മാരെ"  എന്ന  പദം.

പത്തിയൂർ ശങ്കരൻകുട്ടിയും കലാനിലയം രാജീവും.(ഫോട്ടോ കടപ്പാട്)

തികച്ചും  വ്യത്യസ്തമായ  മറ്റൊരു  മുഖമാണ്   രണ്ടാം  രംഗത്ത്   നായകനിൽ  നമുക്ക്   കാണാൻ  കഴിയുന്നത്.   തത്വ  ചിന്താപരമായ  ദർശനം  കൊണ്ട്,  തനിക്ക്   നേരിടേണ്ടി  വന്ന  വിധിയെ  സമകാലികമായി  നിരൂപണം  ചെയ്യുകയാണ്  നായകനിവിടെ.   "ഘോര  വിപിനം"  എന്ന  പദം. ആ  കൊടും  കാട്ടിലെ  ജീവിത  സാഹചര്യങ്ങളുമായി  നായകൻ  താദാത്മ്യം  പ്രാപിക്കുകയാണിവിടെ.  രാജകൊട്ടാരത്തിലെ  സുഖശീതളമായ  ആർഭാട  ജീവിതത്തെക്കാൾ  ശാന്തതയും  സമാധാനവും  കൊടുംകാട്ടിൽ  ലഭിക്കുന്നതായി  നായകന്  അനുഭവപ്പെടുന്നു.  ഏത്    പ്രതിസന്ധിയോടും  മല്ലിട്ട്   മുന്നോട്ടുപോകാനുള്ള  ആത്മബലം  നായകൻ   കൈവരിക്കുകയാണ്   ഇവിടെ.  ജീവിതാനുഭവങ്ങളിലൂടെ  കൈവരിച്ച  മന:ശക്തിയും  തത്വചിന്താപരമായി  നേടിയ  ജീവിത  വീക്ഷണവും  നായകനെ  ശക്തനായ  ഒരു  കഥാപാത്രം  ആക്കിതീർക്കുന്നു.  ഈ  അവസരത്തിലാണ്   അതുവരെയുള്ള  കഥാവഴിയെ  ഉടച്ചു  വാർത്തുകൊണ്ട്,   മറ്റൊരു  ദിശയിലേക്ക്  കവി  പ്രമേയത്തെ കൊണ്ടുചെന്ന്   എത്തിക്കുന്നത്.   കാർക്കോടക   ദംശനവും   തുടർന്നുള്ള   ആ  നാടകീയ  രംഗങ്ങളും  രസാഭിനായ  പ്രധാനമാണ്.

കലാമണ്ഡലം ഗോപി (കടപ്പാട് ചെട്ടികുളങ്ങര ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ)

ഈ  ഭാഗം  മുതലാണ്‌  തൃപ്പൂണിത്തുറയിൽ  അവതരിപ്പിച്ചത്.  ബാഹുകനായി  കലാമണ്ഡലം ഗോപിയും,  കാർക്കോടകനായി   ആർ.എൽ.വി. രാജശേഖരനുമായിരുന്നു  രംഗത്തെത്തിയത്.

ഗോപിയാശാന്റെ  വേഷ  സൌകുമാര്യത്തെക്കുറിച്ചോ,  രസാവിഷ്ക്കരണത്തിലുള്ള  ആർജ്ജവത്തേക്കുറിച്ചോ  ഞാൻ  പ്രത്യേകിച്ച്   പറയേണ്ടതില്ലല്ലോ ?  കാർക്കൊടകന്റെ   കടിയേറ്റ്   വിരൂപനായിത്തീർന്ന  നളന്റെ  "പ്രച്ഛന്ന  വേഷമാണല്ലോ"  ബാഹുകൻ.

"ബാഹുജന ഭാവത്തെ  നീ  നീക്കിക്കൊള്ളൂ  ഇനി
ബാഹുകനെന്നു  പേരുമാക്കിക്കൊള്ളൂ"   എന്ന  കാർക്കോടകന്റെ  ഉപദേശമാണ്   ആ  പേര്   സ്വീകരിക്കാനുണ്ടായ  കാരണം.

കാർക്കോടകൻ (ആർ.എൽ.വി.രാജശേഖരൻ)

തന്റെ  സുന്ദര  കളേബരം,  കൊടുംതീയിൽ  നിന്ന്   മോചിപ്പിച്ച  ഒരു  സർപ്പത്തിന്റെ  കടിയേറ്റ്   വിരൂപമായത്   കണ്ട്    സങ്കടവും,  കോപവും  മാറി  മാറി  വരുന്ന  ആ  രംഗം അവതരിപ്പിക്കാനുള്ള  ഗോപിയാശാന്റെ  വൈഭവം  അനൽപമാണ്.   "മമ  ജനനി  കദൃവല്ലോ"  എന്നും  "കാർക്കോടകൻ   ഞാൻ"  എന്നും  കാർക്കോടകൻ   ആടുമ്പോൾ,  ഗോപിയാശാൻ  സ്വീകരിക്കുന്ന  നില,  (posture)  അത്യന്തം  മനോഹാരിതയുള്ളതാണ്.   അംഗചേഷ്ടകൾക്കല്ല  ഭാവസ്ഫുരണത്തിനാണ്   ഗോപി  ഇവിടെ  പ്രാധാന്യം  നല്കുന്നത്.


കഥകളി  അഭിനയം  ഒരു  പുണ്യകർമ്മമായി   സ്വീകരിച്ച്,   കലാപ്രവർത്തനത്തെ  തപസ്യയായി  കരുതുന്ന  ആട്ടക്കരനാണ്  ഗോപി.   അദ്ദേഹത്തേക്കാൾ   നല്ല  അഭിനയപാടവവും,  പുരാണപരിജ്ഞാനവും,  വേഷഭംഗിയുമുള്ള   നടന്മാരുണ്ട്.   പക്ഷെ  അദ്ദേഹത്തിന്   കഴിഞ്ഞത്ര  ആരാധകരെ  സൃഷ്ടിച്ചെടുക്കാൻ  അവർക്കാർക്കും  കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല.   തന്റെ  പ്രൊഫഷനെ  യജ്ഞതുല്യമായി  സ്വീകരിച്ചത്  കൊണ്ടാണിത്   എന്നാണ്   എന്റെ  വിശ്വാസം.


"ഘോരമാരി"   ഉയർത്തിയ  ഭീഷണി  ആട്ടം  മുഴുവൻ  കാണുന്നതിന്   തടസ്സമായി.  വിജനേ  ബത  കഴിഞ്ഞതും,  ശ്രീ കുട്ടൻ ഗോപുരത്തിങ്കലിനൊപ്പം   സ്ക്കൂട്ടറിൽ  കൊച്ചിക്ക്  മടങ്ങി.  നാട്ടുകാരൻ  കൂടിയായ  ഫാക്റ്റ്  പത്മനാഭന്റെ  സുദേവനെ  കാണണം  എന്നുണ്ടായിരുന്നു.  (പത്മനാഭൻ  ചേട്ടന്റെ  ബ്രാഹ്മണൻ  സുന്ദരനായതുകൊണ്ട്   എന്റെയൊരു  സുഹൃത്ത്,  ശ്രീവത്സൻ തീയാടി,  സുന്ദര ബ്രാഹ്മണൻ  എന്നാണ്   അദ്ദേഹത്തിന്റെ   വേഷത്തെ   വിശേഷിപ്പിച്ചത് )  വരാനിരുന്ന  മഴയെ  മനസ്സാ  ശപിച്ചുകൊണ്ടാണ്   തൃപ്പൂണിത്തുറയിൽ  നിന്ന്   മടങ്ങിയത്.


പത്തിയൂർ ശങ്കരൻകുട്ടിയും  കലാനിലയം  രാജീവുമായിരുന്നു  പാടിയത്.  കലാമണ്ഡലം കൃഷ്ണദാസും  കലാനിലയം മനോജും  യഥാക്രമം  ചെണ്ടയും  മദ്ദളവും  കൈകാര്യം  ചെയ്തു.

ലേഖകൻ 

തിരുവോണനാളിൽ  ഹരിപ്പാടിനടുത്തുള്ള  ഏവൂർ  ശ്രീകൃഷ്ണ  ക്ഷേത്രത്തിൽ  ഒരുക്കിയ  കലാവിരുന്നിൽ  രണ്ടു  കഥകളാണ്   അവതരിപ്പിച്ചത്.   കൊട്ടാരക്കര തമ്പുരാന്റെ  സീതാസ്വയംവരവും,  കാർത്തികതിരുനാൾ  മഹാരാജാവിന്റെ  നരകാസുരവധവും.  രണ്ടും  കഥകളി  അരങ്ങുകളിൽ  ചിരപരിചിതമായ  ആട്ടക്കഥകൾ.


താടകാ  നിഗ്രഹത്തിനായി  വിശ്വാമിത്രനോടൊപ്പം  വനത്തിലേക്ക്   രാമ  ലക്ഷ്മണന്മാർ  പുറപ്പെടുന്ന  ഭാഗം  മുതലുള്ള  കഥയാണ്   തമ്പുരാൻ  സീതാസ്വയംവരത്തിൽ  പ്രതിപാദിച്ചിട്ടുള്ളത്.  പക്ഷെ  ഈ  പൂർവ്വഭാഗം  ഇപ്പോൾ  അരങ്ങത്ത്  അവതരിപ്പിക്കാറില്ല.  ( തിരുവല്ല  ശ്രീവല്ലഭസ്വാമി  ക്ഷേത്രത്തിൽ  എല്ലാ  വർഷവും  നടത്തിവരുന്ന  സമ്പൂർണ്ണ  രാമായണം  കളിക്ക്  ഈ  ഭാഗം  അവതരിപ്പിക്കാറുണ്ട്  )  പരശുരാമ - ശ്രീരാമ  സംഘട്ടനവും,  തുടർന്ന്   വിഷ്ണു  ചൈതന്യം  നഷ്ടപ്പെട്ട  ഭാർഗവരാമന്റെ   ശ്രീരാമ  സ്തുതിയും  മാത്രമാണ്   അവതരിപ്പിച്ചു  വരുന്നത്.


പരശുരാമാനായി  കലാമണ്ഡലം രാമകൃഷ്ണൻ ആശാനും,  ശ്രീരാമനായി  മോഴൂർ രാജേന്ദ്ര ഗോപിനാഥും  ആണ്   രംഗത്ത്   എത്തിയത്.

കലാമണ്ഡലം രാമകൃഷ്ണൻ ആശാനും മൊഴൂർ രാജേന്ദ്ര ഗോപിനാഥും 

തന്റെ  ഗുരുവായ  ശ്രീപരമേശ്വരന്റെ  ചാപമായ  ത്രയംബകം  ദശരഥനന്ദനനായ  രാമൻ  ഓടിച്ചതറിഞ്ഞ്   ക്ഷുഭിതനായി  കത്തിജ്വലിച്ചു  നില്ക്കുന്ന  പരശുരാമാനെയാണ്   ആദ്യം  രംഗത്ത്  കാണുന്നത്.  പരശുരാമ  ഗർവ്വ്‌   തന്റെ  സ്വതസിദ്ധമായ  തന്മയത്തത്തോടെ  ഭാവോജ്വലമായി  രാമകൃഷ്ണൻ  ആശാൻ  അവതരിപ്പിച്ചു.


ശ്രീരാമ - പരശുരാമ  സംഘട്ടന  രംഗത്തിന്റെ  അവതരണം  അനുചിത്യപരമാണെന്ന്   വിമർശിക്കുന്നവരുണ്ട്.   സംഘട്ടനാത്മകത  നിറഞ്ഞു  നില്ക്കുന്ന  ഈ  കഥാ  ഭാഗത്തിന്   ഭാവ  തീവ്രത  നൽകാൻ,  സംഭവബഹുലമായ  ചരിത്ര  പശ്ചാത്തലമുള്ള  മുനി  ഒരല്പം  " ഓവർ  ആക്ടിംഗ്  "  നടത്തിയതു  കൊണ്ട്   അപകടമൊന്നുമില്ല.


അങ്ങനെയെങ്കിൽ  അനങ്ങാൻ  പോലും  വയ്യാത്ത  ഒരു  മുതുകുരങ്ങിനോട്   അതിശക്തനായ  ഭീമനേക്കൊണ്ട്  


" കഴുത്തിലമ്പൊടു  പിടിച്ചുടൻ
തഴച്ച  നിന്നെ  എറിഞ്ഞിടും " - എന്നൊക്കെ  പറയിക്കുന്നത്   ഓചിത്യമാണോ ?


സ്വയംവരം  കഴിഞ്ഞ്    അയോദ്ധ്യയിലേക്ക്   മടങ്ങുന്ന  ശ്രീരാമാദികളെ  മാർഗ്ഗമദ്ധ്യേ  ഭാർഗവൻ  തടഞ്ഞു.  ശൈവചാപം  ഓടിച്ച  രാമന് ,   തന്റെ  വൈഷ്ണവചാപം  കുലയ്ക്കാനാകുമോ  എന്ന്    തെല്ല്   അഹങ്കാരത്തോട്   പരശുരാമൻ  ചോദിച്ചു.  ചാപം  ശ്രീരാമന്റെ  കൈകളിലേക്ക്   നൽകിയപ്പോൾ  തന്നെ  പരശുരാമനിൽ  ഉണ്ടായിരുന്ന  വിഷ്ണു  ചൈതന്യം  അപ്രത്യക്ഷമായി.  മുനി  ദുർബ്ബലനായി  തീരുകയും  ചെയ്തു.  ശ്രീരാമനെ  സ്തുതിച്ചിട്ട്   അദ്ദേഹം  അപ്രത്യക്ഷനായി.


17-)o   നൂറ്റാണ്ടിൽ  ജീവിച്ചിരുന്ന  കൊട്ടാരക്കര  തമ്പുരാന്റെ  മറ്റു  ചരിത്രങ്ങളൊന്നും   രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടില്ല.  എഴുതപ്പെട്ടിട്ടുള്ള  രേഖകൾ  വിവാദവും  ആയിട്ടുണ്ട്.  രാമായണം  എട്ടു  ദിവസത്തെ  ആട്ടക്കഥയുടെ  രചന  അദ്ദേഹത്തിന്റെയാണെന്നല്ലാതെ,  ആധികാരികമായ   മറ്ററിവുകളൊന്നും  തന്നെയില്ല  എന്നതാണ്   സത്യം.  ആട്ടക്കഥാ  സാഹിത്യത്തിലെ  പ്രൗഡ്ഢ  രചനകളായി  തമ്പുരാന്റെ  കൃതികളെ  പണ്ഡിതന്മാർ  വിലയിരുത്തിയിട്ടില്ല.  പക്ഷെ  അദ്ദേഹത്തിന്റെ  സംഭാവന  പിൽക്കാല  ആട്ടക്കഥാകാരന്മാർക്ക്    മാതൃകാപരമായ  പ്രേരക  ഘടകം  ആയിരുന്നു  എന്ന്   പറയാം.


ഏവൂരിൽ  രണ്ടാമത്   അവതരിപ്പിച്ചത്   കാർത്തികതിരുനാൾ  രചിച്ച  നരകാസുരവധം  ആയിരുന്നു.  സദനം കൃഷ്ണൻകുട്ടി,  ആർ.എൽ.വി. രാജശേഖരൻ,  കലാമണ്ഡലം രാമചന്ദ്രൻ ഉണ്ണിത്താൻ,  മാർഗി വിജയകുമാർ,  കലാമണ്ഡലം കൃഷ്ണപ്രസാദ്,  കലാമണ്ഡലം ബാലകൃഷ്ണൻ,  മധു വാരണാസി  തുടങ്ങിയ  പ്രശസ്തരും  പ്രഗൽഭരുമായിരുന്നു  അരങ്ങത്ത്   വന്നത്.

നക്രതുണ്ഡി (രാമചന്ദ്രൻ ഉണ്ണിത്താൻ)

പത്തിയൂർ ശങ്കരൻകുട്ടി,  കലാമണ്ഡലം സജീവൻ,  കലാമണ്ഡലം വിനോദ്,  തൃപ്പൂണിത്തുറ അർജ്ജുൻരാജ്   എന്നിവരായിരുന്നു  ഗായകർ.   കലാമണ്ഡലം രാമൻ നമ്പൂതിരി,  കലാഭാരതി ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ,  ഹരിപ്പാട് മുരളി  ചെണ്ടയിലും  കലാമണ്ഡലം വേണുക്കുട്ടൻ,  കലാമണ്ഡലം അച്ചുതവാര്യർ,  ഏവൂർ മധു  എന്നിവർ  മദ്ദളത്തിലും  അകമ്പടി  സേവിച്ചു.


നക്രതുണ്ഡിയുടെ  തിരനോക്കോടുകൂടിയാണ്   നരകാസുരവധം  ആരംഭിച്ചത്.   രാമചന്ദ്രൻ ഉണ്ണിത്താൻ  ആയിരുന്നു  നക്രതുണ്ഡി.  കഥകളി  വേഷമനുസരിച്ച്  പെണ്‍ കാരിയാണ്    നക്രതുണ്ഡി.


" ക്രീഡാന്തമാലോക്യ  സുരാധി  നായകം
നിജാംഗനാഭി  സമമാത്ത  കൌതുകം
സാ  നക്രതുണ്ഡീ  നരക  പ്രചോദിതാ
പ്രകാലയാമാസ  തദാപ്സ  രോഗണാൻ ."


ആട്ടക്കഥയിൽ  കാർത്തിക  നക്രതുണ്ഡിയെ  അവതരിപ്പിക്കുന്നത്   ഇപ്രകാരമാണ്.   ഉണ്ണിത്താൻ  അതിഗംഭീരമായിത്തന്നെ  ആ  വേഷം  അവതരിപ്പിച്ചു.


തമോഗുണമുള്ള  കഥാപാത്രങ്ങൾക്ക്  -  കിരാത  പ്രകൃതിയുള്ള  കഥാപാത്രങ്ങൾ -  കരിവേഷമാണ്   നിഷ്ക്കർഷിച്ചിട്ടുള്ളത്.   ഇതിൽ  ആണ്‍കരിയെന്നും  പെണ്‍കരിയെന്നും  ഭേദങ്ങളുണ്ട്.   നക്രതുണ്ഡിയെ  കൂടാതെ  ശൂർപണഖ,  ലങ്കാലക്ഷ്മി,  സിംഹിക  തുടങ്ങിയ  കഥാപാത്രങ്ങളും  പെണ്‍കരിയാണ്.  ഉണ്ണിത്താൻ  വളരെ  തന്മയത്തത്തോടെ  കരിവേഷം  ചെയ്യാൻ  സമർത്ഥനാണ്.  ദേവസ്ത്രീകളെ  ആക്രമിച്ച്  കീഴടക്കിയ  ശേഷം  ലളിതയായി  രൂപാന്തരപ്പെട്ടിട്ട് ,  ഇന്ദ്രപുത്രനായ  ജയന്തനെ  കാമകേളിക്കായി  സമീപിച്ചു.   നക്രതുണ്ഡിയുടെ  അഭിലാഷം  ജയന്തൻ  നിരാകരിച്ചു.   ക്രുദ്ധയായിത്തീർന്ന   അവൾ  ബലാൽക്കാരമായി  അയാളെ  കീഴടക്കാൻ  ശ്രമിച്ചു.  ജയന്തൻ  അവളുടെ  നാസികാകുചങ്ങൾ  അരിഞ്ഞു  കളഞ്ഞു.

ജയന്തൻ, ലളിത (കലാമണ്ഡലം കൃഷ്ണപ്രസാദ്, മാർഗി വിജയകുമാർ (ഫോട്ടോ കടപ്പാട്)

" ബാലികമാർ  മൌലീ "  എന്ന  പാടിപ്പദത്തോടെയാണ്   നരകാസുരന്റെ  രംഗം  ആരംഭിക്കുന്നത്.  ഉദ്യാനത്തിൽ  പത്നിയുമായുള്ള  ഒരു  ശൃംഗാര  പദമാണിത്.   കഥകളി  സംഗീതത്തിൽ  വളരെ  പ്രാധാന്യമുള്ള  രാഗമാണ്   പാടി.  ഇത്  ഒരു  കേരളീയ  രാഗമാണ്.   കത്തിവേഷത്തിന്റെ  ശൃംഗാരപദങ്ങൾ  പാടിരാഗത്തിലാണ്  പാടുന്നത്.  പതിഞ്ഞാട്ടത്തിന്റെ  ഗൌരവവും,  സൌന്ദര്യവും  അനുഭവപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള   പ്രത്യേക  കഴിവ്   പാടി  രാഗത്തിനുണ്ട്.  കീചകവധത്തിലെ  "മാലിനീ  രുചിരഗുണ  ശാലിനീ "  എന്ന  പാടിപ്പദം  പോലെ  തന്നെ  പ്രസിദ്ധമാണ്   " ബാലികമാർ  മൌലീ "  എന്ന  പദവും.


നവരസങ്ങളിൽ  "രസരാജൻ"  എന്നാണ്   ശ്രുംഗാരത്തെ  വിശേഷിപ്പിക്കുന്നത്.   കൃഷ്ണൻകുട്ടി  ആശാൻ  ഈ  രംഗം  ആസ്വാദകർക്ക്   അവിസ്മരണീയമാക്കിത്തീർത്തു.

സദനം കൃഷ്ണൻകുട്ടിയും മധു വാരണാസിയും (ഫോട്ടോ:ബാലചന്ദ്രൻപിള്ള)

അതുപോലെതന്നെ  കേകിയാട്ടവും  അദ്ദേഹം  അതിമനോഹരമായി  അവതരിപ്പിച്ചു.   ആട്ടക്കഥകളിലെ  ചില  ശൃംഗാരപദങ്ങളിലും  ഉദ്യാനവർണ്ണനകളിലും  ആണ്   ഈ  ഇളകിയാട്ടം  അവതരിപ്പിക്കുന്നത്.   മയിൽ,  നൃത്തം  ചെയ്യുന്നതാണ്  കാണിക്കുന്നത്.   "കേകികളുടെ  നല്ല  കേളികൾ  കണ്ടിതോ?..."  എന്ന  ഭാഗം  നയനാന്ദകരമായ  അനുഭൂതി  സമ്മാനിച്ചു.


കൃഷ്ണൻകുട്ടി  ആശാന്റെ  പടപ്പുറപ്പാടും   അതിഗംഭീരമായിരുന്നു.  വിസ്തരിച്ചാടിയില്ല  എന്നൊരു  പരാതി  പറഞ്ഞു  കൊള്ളട്ടെ.  യുദ്ധത്തിനുള്ള  പുറപ്പാട്,  ഇളകിയാട്ട  രൂപത്തിൽ  അവതരിപ്പിക്കുന്നതിനെയാണ്    പടപ്പുറപ്പാട്   എന്ന്   പറയുന്നത്.   ആന,  കുതിര,  തേര്,  കാലാൾ  എന്നിവ  അണിനിരത്തുന്നതും,  ആയുധങ്ങൾ  ഒരുക്കിവെയ്ക്കുന്നതും,  സൈന്യത്തെ  യുദ്ധ  ഭൂമിയിലേക്ക്   നയിക്കുന്നതുമാണ്‌   പടപ്പുറപ്പാട്   ചടങ്ങുകൾ.

സദനം കൃഷ്ണൻകുട്ടി ആശാൻ (ഫയൽ)

"സുധാശനേന്ദ്രാ,   വാടാ  പോരിനു  സുധാശനേന്ദ്രാ"  എന്ന്   ഇന്ദ്ര  ലോകത്തുചെന്നുള്ള  നരകാസുരന്റെ  പോരിനു  വിളിയും,  ഐരാവതത്തെ  കൊമ്പുകുത്തിക്കുന്നതുമെല്ലാം  ആശാൻ,  അഭ്യാസബലം  കൊണ്ടും  തന്മയത്തം  കൊണ്ടും  സമുജ്ജ്വലമായി  അവതരിപ്പിക്കുവാൻ  അദ്ദേഹത്തിനു  കഴിയുന്നുണ്ട്.  സ്വാഭാവികതയാർന്ന  അഭിനയരീതിയാണ്  അദ്ദേഹത്തിന്റെ  ശൈലി.  ഒരുവക  ചേഷ്ടകളും  അദ്ദേഹം  കാണിക്കുകയില്ല.

നിണം: കലാമണ്ഡലം ബാലകൃഷ്ണൻ (ഫോട്ടോ ബാലചന്ദ്രൻപിള്ള)

കലാമണ്ഡലം ബാലകൃഷ്ണന്റെ  പച്ച,  കത്തി,  താടി,  മിനുക്ക്‌,  കരി  തുടങ്ങിയ  വേഷങ്ങൾ  ഒരുപാട്  തവണ  ഞാൻ  കണ്ടിട്ടുണ്ട്.   ഏതുവേഷം  കെട്ടാനുമുള്ള  അദ്ദേഹത്തിന്റെ  സിദ്ധി  ഒരുപക്ഷെ,  മാതുലനായ  ഹരിപ്പാട് രാമകൃഷ്ണപിള്ളയിൽ  നിന്ന്   പാരമ്പര്യമായി  കിട്ടിയതായിരിക്കണം.  ബാലകൃഷ്ണന്റെ  നിണം  ആദ്യമായിട്ടാണ്   ഞാൻ  കാണുന്നത്.   അത്  അത്യുജ്ജ്വലമായിരുന്നു  എന്ന്  പറയാൻ  ഒരു  തെളിവ്   ഞാൻ  ഹാജരാക്കുന്നു.  നിണം  കെട്ടി  കൃതഹസ്തനായ  കലാമണ്ഡലം രാമചന്ദ്രൻ ഉണ്ണിത്താൻ,  ബാലകൃഷ്ണന്റെ  പ്രകടനം  കണ്ട്   ആവേശത്തോടുകൂടി  ആസ്വദിച്ചു  നില്ക്കുന്നത്   കണ്ടു.  ആ മുഖത്ത്   മിന്നി  മാറി  വന്ന  ഭാവങ്ങൾ,  ബാലകൃഷ്ണന്   കിട്ടിയ  അംഗീകാരമായിരുന്നു  എന്നു  ഞാൻ  വിശ്വസിക്കുന്നു.


കഥകളിയോട്‌,  ബാലകൃഷ്ണനെ  പോലെ  ആത്മാർത്ഥതയുള്ള   പുതു  തലമുറക്കാരായ  നടന്മാർ  വിരളമാണെന്ന്   ചുട്ടി  കലാകാരനായ  തിരുവല്ലാ പ്രദീപ്‌   ഒരിക്കൽ  എന്നോട്  പറഞ്ഞത്   ഈ  അവസരത്തിൽ  ഞാൻ  ഓർത്തുപോകുന്നു.  കലാകേരളം  ബാലന്   അർഹിക്കുന്ന   അംഗീകാരം  നല്കിയിട്ടില്ല  എന്നത്   ഒരു  ദു:ഖ  സത്യമായിട്ട്   അവശേഷിക്കുന്നു.


സെപ്റ്റംബർ  17 നു  മാവേലിക്കര  കഥകളി  ആസ്വാദക  സംഘം  സംഘടിപ്പിച്ച  നളചരിതം  രണ്ടാം  ദിവസം  മറ്റൊരു  ഹൃദ്യമായ  ഓണ  വിരുന്നായിരുന്നു.


കലാമണ്ഡലം ബാലസുബ്രഹ്മണ്യൻ,  നെല്ലിയോട് വാസുദേവൻനമ്പൂതിരി,  കോട്ടക്കൽ ദേവദാസ്,  കലാമണ്ഡലം പ്രശാന്ത്,  മധു വാരണാസി  എന്നിവർ  വേഷവും  കലാനിലയം ഉണ്ണികൃഷ്ണൻ,  കലാനിലയം രാജീവ്,  കലാനിലയം വിഷ്ണു,  വാരണാസി നാരായണൻ നമ്പൂതിരി,  കലാമണ്ഡലം ശ്രീകാന്ത്  വർമ്മ,  കലാമണ്ഡലം വേണുക്കുട്ടൻ,  ഏവൂർ മധു  എന്നിവർ   സംഗീത - മേള  വിഭാഗവും  കൈകാര്യം  ചെയ്തു.

കലാമണ്ഡലം ബാലസുബ്രഹ്മണ്യൻ 

മറ്റ്    ആട്ടക്കഥകളിലെ  ശൃംഗാര  രസങ്ങളുമായി  താരതമ്യം  ചെയ്യുമ്പോൾ,   നളചരിതം  രണ്ടാം  ദിവസത്തിലെ  ശൃംഗാര   പദങ്ങൾക്ക്,   പ്രേമചേഷ്ടകളേക്കാൾ  നായകന്റെ   വ്യക്തിത്വത്തിനു  സംസ്കാര  സമ്പന്നമായ  കരുതലാണ്  കവി  നല്കിയിട്ടുള്ളത്   എന്നു   കാണാം.   മധു വിധുവിന്റെ  ആദ്യനാളുകളിൽ  പോലും,   തന്റെ  വ്യക്തിത്വത്തിനും,   സൌന്ദര്യ  സങ്കൽപ്പത്തിനും  ഉതകുന്ന  അന്തസ്സാർന്ന    സമീപനമാണ്   നായകൻ  സ്വീകരിക്കുന്നത്.


ജന്മസിദ്ധമായ  കലാവാസനയും,  പരന്ന  പുരാണ  പരിചയവും,  ആകാരഭംഗിയുമുള്ള  നടനുമാത്രമേ  ആസ്വാദകരുടെ  മനസ്സിൽ  ഇടം  ലഭിക്കുകയുള്ളു.  രസങ്ങൾ  പ്രകാശിപ്പിക്കാൻ  വേണ്ട  കണ്ണുകളുടെ  ഭംഗിയും  അഭ്യാസബലവും  കൂടി  ഒത്തിണങ്ങിയാലോ.   ആസ്വാദകരുടെ  മനോമണ്ഡലത്തിൽ  അത്    മായാതെ  തന്നെ  നില്ക്കും.

കലാമണ്ഡലം ബാലസുബ്രഹ്മണ്യനും മധു വാരണാസിയും 

വേഷപകർച്ച,  ഭാവാഭിനയം  അങ്ങനെ  കഥകളിയുടെ  എല്ലാ  സാങ്കേതിക  വശങ്ങളിലും  നൈപുണ്യമുള്ള   നടനാണ്‌   കലാമണ്ഡലം ബാലസുബ്രഹ്മണ്യൻ.  മാവേലിക്കരയിൽ  അദ്ദേഹം  അവതരിപ്പിച്ച  നളൻ,  ആ  കളി  കണ്ട  ആസ്വാദകരുടെ  മനസ്സിൽ  നിന്ന്    പെട്ടെന്ന്   മാഞ്ഞുപോകും  എന്നു  തോന്നുന്നില്ല.


"കുവലയ  വിലോചനയും",   "ദയിതേ"  യുമൊക്കെ  അവതരിപ്പിച്ചതിനു   ശേഷം  പുഷ്ക്കരനുമായുള്ള  രംഗത്ത്   അനുഭവപ്പെട്ട  ആ  ഭാവവ്യതിയാനം  എത്ര  മനോഹരമായിരുന്നു.   വേർപാടും  എടുത്തു  പറയത്തക്ക  ആട്ടം  ആയിരുന്നു.

നളനും പുഷ്കരനും (ബാലസുബ്രഹ്മണ്യൻ ആശാനും പ്രശാന്തും)

നെല്ലിയോട് വാസുദേവൻനമ്പൂതിരി 

നെല്ലിയോടിന്റെ  കാട്ടാളനും,   കോട്ടക്കൽ ദേവദാസിന്റെ  കലിയും  ഗംഭീരമായി  എന്നുപറഞ്ഞാൽ  അതിൽ  അതിശയോക്തി  ഒട്ടും  തന്നെയില്ല.

മധു  വാരണാസിയേക്കുറിച്ചുകൂടി  പരാമർശിക്കാതെ  പോകുന്നത്  ശരിയല്ല  എന്ന്  തോന്നുന്നു.  മധുവിന്റെ  ഇടത്തരവും-കുട്ടിത്തരവുമായ  സ്ത്രീ-പുരുഷ  വേഷങ്ങൾ  ഞാൻ  അനവധി  തവണ  കണ്ടിട്ടുണ്ട്.   മാവേലിക്കരയിലെ  മധുവിന്റെ   ആട്ടം,  ഏതൊരു  ഇരുത്തം  വന്ന  നടന്റെയും  പ്രകടനവുമായി  താരതമ്യം  ചെയ്യാം.  മധു വാരണാസി  സ്ത്രീവേഷത്തിൽ  ശ്രദ്ധ  കൊടുക്കുന്നതായിരിക്കും  നന്ന്   എന്നാണെന്റെ  അഭിപ്രായം.  മധുവിന്റെ  body language   സ്ത്രീ  വേഷത്തിനാണ്   കൂടുതൽ  ഇണങ്ങുക.

മാവേലിക്കര കഥകളി ആസ്വാദക സംഘം ദേവദാസിനെ ആദരിക്കുന്നു.

കാഞ്ചി  കാമകോടി  ആസ്ഥാന  വിദ്വാൻ  ബഹുമതി  ലഭിച്ച  മദ്ദളം  കലാകാരൻ  വാരണാസി വിഷ്ണു നമ്പൂതിരിയേയും,   ഒഡീഷ  സർക്കാരിന്റെ   ദേവദാസി  പുരസ്കാരം  ലഭിച്ച  കോട്ടക്കൽ ദേവദാസിനേയും  മാവേലിക്കര  കഥകളി  ആസ്വാദക  സംഘം  ചടങ്ങിൽ  ആദരിക്കുകയുണ്ടായി.


ഒരു  കഥകളി  മേളക്കാരന്   ആസ്ഥാന  വിദ്വാൻ  പട്ടം  ലഭിക്കുന്നത്  ആദ്യമായിട്ടാണ്.   വേഷത്തിന്  സദനം കൃഷ്ണൻകുട്ടി ആശാന്  ലഭിച്ചിട്ടുണ്ട്.


അങ്ങനെ   2013-ലെ   ഓണം  എന്നെ  സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം  മറക്കാനാവാത്ത  ഒരു  മഹോത്സവം  തന്നെയായിരുന്നു.